Vive la Frace! Կեցցե Ֆրանսիան
 Գրեթե ութ ժամ ես հետևում էի Ֆրանսիայի Սենատում տեղի ունեցող բանավեճերին, հուզվում: Բայց ինչ-որ բան ինձ հուշում էր, որ ֆրանսիացիները կատաղած Թուրքիային իր տեղը ցույց կտան, այն Թուրքիային, որի վարչապետը հայտարարում էր, թե Հայոց ցեղասպանության հերքումը քրեականացնող օրինագիծն ընդունելու դեպքում այլևս երբեք Ֆրանսիա ոտք չի դնի: Կարծում եմ` Փարիզի հարմարավետ փողոցները մի կերպ կդիմանան դրան:
Հասկանալով, որ Ֆրանսիայի համար իր շահերն առավել կարևոր են (այդպես էլ պետք է լիներ), ես այնուհանդերձ երախտապարտ եմ բոլոր սենատորներին և օրինագծի հեղինակ Վալերի Բոյերին՝ իրենց համարձակ«Այոե-ի համար:
Iza1976.livejournal.com

Լարիսա ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ, ԱԺ խմբակցության անդամ
 Ես ցանկանում եմ, որ արդար ընտրություններ անցկացվեն: Մենք պետք է ձգտենք դրան, բայց քաղաքական այն կամքը, որը ցուցադրում է իշխանական կուսակցությունը (Հանրապետականն ինքն է իրեն այդպես անվանել), մեզ շատ քիչ հույսեր է ներշնչում: Ավելին` ստիպում է ավելի համառ և պայքարող լինել:

Հարցազրույց ՀՀ ԳԱԱ փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտի տնօրեն, Հայկական սոցիոլոգիական ընկերակցության նախագահ Գևորգ ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ հետ
 - Ձեզ չի՞ թվում, որ այս անգամ Հայաստանում նախընտրական քարոզարշավը շատ վաղ է սկսվել:
 - Ոչ: Նախ այն սկսվել և առայժմ ընթանում է ավելի շատ թերթերի էջերում, մեդիա տարածքում, քան ընտրազանգվածի շրջանում: Եվ դա բնական է: Իհարկե, մեդիա տարածքն ավելի շուտ է արձագանքում այն ամենին, ինչը կապ ունի ընտրությունների հետ, առավել ևս որ սա համազգային նշանակության իրադարձություն է, որն այսպես թե այնպես ընդգրկում է ամբողջ երկիրը:

 Հունվարի 23-ին Ֆրանսիայի Սենատը 127 կողմ, 86 դեմ ձայներով ընդունեց ցեղասպանությունների ժխտումը քրեականացնող օրինագիծը: Մինչ այդ և հատկապես դրանից հետո թուրքական կողմից հնչում են պատժամիջոցների և հակահարվածի սպառնալիքներ: Ներկայացնում ենք հայ թուրքագետների տեսակետները՝ ընդունված օրինագծի վերաբերյալ:
Ռուբեն ՍԱՖՐԱՍՏՅԱՆ,
ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն
 Քանի որ Թուրքիան այժմ գտնվում է եվրաինտեգրման շրջանում, Ֆրանսիային` որպես Եվրամիության անդամի, չի կարող պաշտոնապես որևիցե պատժամիջոցի ենթարկել: Կարող է, իհարկե, որոշակի միջոցներ ձեռնարկել, բայց սկզբունքորեն ոչինչ չի կարող անել, որովհետև տնտեսական առումով Ֆրանսիան ավելի հզոր է: Հայտարարություններ կլինեն, դեսպաններ հետ կկանչեն, բայց վերջիվերջո ամեն ինչ կվերադառնա նույն մակարդակին: 2001 թվականին, երբ Ֆրանսիայի խորհրդարանն ընդունեց Հայոց ցեղասպանության մասին օրենք, Թուրքիայում նմանատիպ երևույթներ եղան, որոնք մի քանի ամիս տևեցին, իսկ հետո ամեն ինչ վերականգնվեց, անգամ առևտուրն ավելի շատացավ, քան կար մինչև այդ իրադարձությունը: Այնպես որ պատմական փորձը հուշում է` առանձնապես բան չի փոխվի: Ի դեպ համաշխարհային առաջատար ԶԼՄ-ները մեծ ուշադրություն դարձրին այս իրադարձությանը: Հետաքրքրությունը շատ մեծ էր: Ես էլ եմ շատ հարցազրույցներ տվել արտասահմանյան մամուլին:

 Ինչպիսի՞ն կլինի 2012 թվականը՝ մեր տարածաշրջանի համար. այս հարցը մտահոգում է շատ փորձագետների, լրագրողների, քաղաքական գործիչների ու քաղաքագետների: Իր կանխատեսումներն է հայտնում IzRus պորտալի խմբագիր, տարածաշրջանի հարցերով փորձագետ Ալեքսանդր ԳՈԼԴԵՆՇՏԵՅՆԸ (Իսրայել):
 - Այս տարի կավարտվի՞, և դա տարածաշրջանում ի՞նչ կփոխի:
 - Ներկա պահին մենք տեսնում ենք, որ արաբական գարունը վեր է ածվել«մահմեդական ձմռանե, ու թե ինչքան կտևի այդ ձմեռը` ոչ ոք չգիտի: Մենք տեսնում ենք, որ Լիբիայում ամենաթողություն է, Եգիպտոսում անհասկանալի է, թե ով էլ գալու իշխանության, և որոշ մահմեդականներ արդեն հայտարարում են, որ Իսրայելի հետ խաղաղ հարաբերություններ չեն պահպանելու: Հետևանքները կարող են անկանխատեսելի լինել նաև Սիրիայում՝ Ասադի վարչակարգի տապալման դեպքում: Այդ երկրներից յուրաքանչյուրում կան շատ դավանանքներ, շատ տարբեր ժողովուրդներ, և հենց վարչակարգը տապալվում է՝ այնտեղ քաոս է սկսվում: Մի խոսքով` այս կամ այն երկրի անկայունությունը ոչ մի լավ բան չի խոստանում ոչ տվյալ երկրին, ոչ էլ ընդհանուր տարածաշրջանին: Իսկ թե երբ կավարտվի այդ ամենն ու ինչ կլինի հետագայում` կանխատեսելը շատ դժվար է:

 Շնորհավորում ենք, հարգելի ընթերցողներ: Հայկական երիտասարդական հասարակական կազմակերպությունների (հետաքիքիր է` ո՞ր) առաջարկով ԱՊՀ երկրների ինչ-որ Երիտասարդական միության կառավարման խորհուրդ որոշում է ընդունել փերտրվարի 2-ից Հայաստանում«Պուտինե ակումբների բացման մասին: Այդ մասին հունվարի 19-ին հայտարարեց վերոհիշյալ կազմակերպության վերոհիշյալ միության նախագահ և համատեղությամբ էլեկտրոնային մի շարք կայքերի տեր, շատ գործունյա գործիչ Անդրանիկ Նիկողոսյանը (նրա անունը մամուլում ակտիվորեն շոշափվում էր նաև Արարատի մարզպետ դառնալու նրա ցանկության կապակցությամբ):

 Գրեթե տասը տարի (2003-ից սկսած) Հայաստանը կարծես թե պայքարում է կոռուպցիայի դեմ: Ավելի ճիշտ` իրականացնում է պաշտոնական հակակոռուպցիոն ծրագիր: Սակայն կոռուպցիան չի պակասում:
Մի տեսակ հոգեկան խանգարում...
 Վերջին մի քանի տարվա«կոռուպցիոնե վարկանիշային տվյալների (կոռուպցիայի ընկալման TI գործակից) համեմատությունը ցույց է տալիս, որ կոռուպցիան ՀՀ-ում միայն ավելանում է, լավագույն դեպքում` նույնն է: Օրինակ 2008 թ. գործակիցը 2,9 էր, 2009-ին՝ 2,5, իսկ 2010-ին և 2011-ին` 2,6: Հիշեցնենք, որ TI գործակիցը հաշվարկվում է 10-միավորանոց սանդղակով, որտեղ 1-ը նշանակում է բացարձակ կոռումպացվածություն, իսկ 10-ը` կոռուպցիայի բացակայություն:

 Աշխարհում առաջին սուպերմարկետը 1930 թ. բացել է ամերիկացի Մայքլ Քալենին, նա մթերային խանութի ադմինիստրատոր էր: Հայաստանում առաջնեկը ՍԱՍ-ն է` հիմնվել է 1997 թ.: Այսօր գործում են 10-ից ավելի սուպերմարկետներ` իրենց ցանցերով: Համեմատած այլ խանութների հետ` ժամանակի խնայումը և ապրանքների լայն տեսականին, իհարկե, սուպերմարկետների առավելությունն են: Բայց այս հոդվածը գրելու առիթը ընթերցողներից ստացված բազմաթիվ բողոքներն են, որոնք վերաբերում են նույն այդ«հարմարավետե սուպերմարկետներին: Եվ այսպես...

 Խոսքի ու գործի միջև հակասությունը վաղուց մեր պաշտոնյաների համար սովորական երևույթ է: Այդուհանդերձ դժվարությամբ ես ընտելանում այն իրողությանը, թե պետական այս կամ այն կառույցի ներկայացուցիչներն ինչպես են կարողանում անվրդով զեկուցել արված աշխատանքի մասին, որն իրականում դեռ արված չէ:
 Առաջին տարին չէ, որ Հայաստանի սոցիալական ապահովության ոլորտը պատրաստվում է տեղեկատվական գրանցամատյանների ստեղծմանը և էլեկտրոնային կառավարման մանրանմուշի ներդրմանը: Եվ ահա անցած տարվա դեկտեմբերի սկզբին աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության«Նորքե տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի տնօրեն Հայկ Չոբանյանը հպարտությամբ հայտնեց, որ արդեն 2012 թ. առաջին օրերից Հայաստանի սոցիալական ոլորտի 12 խոշորագույն բազաները կմիավորվեն և կստեղծեն տեղեկությունների փոխանակման միասնական համակարգ: Ավելին` այդ բազային կմիանան նաև ավտոմեքենաների հաշվառման և տեխզննման ոլորտները:

 Վերջին երկու-երեք տարիներին մեր պաշտոնյաները մշտապես պնդում են, թե գյուղատնտեսությունը որպես Հայաստանի առաջնային ոլորտներից մեկը՝ պետության սևեռուն ուշադրության կենտրոնում է: Ասել, թե խոսակցություններից այն կողմ գործն առաջ չի շարժվում` իհարկե չի կարելի: Ֆինանսների նախարարության գնահատականով 2011-ին մեր երկրի տնտեսական աճը պետք է կազմի 4,6 տոկոս, որից մոտավորապես 1,6 տոկոսն ապահովելու են գյուղատնտեսությունը և սպասարկման ոլորտը: Համեմատության համար նշենք` 2010 թ. վերջին գյուղատնտեսությունն աննախադեպ` 14,5 տոկոսի անկում էր գրանցել, ինչն անմիջապես անդրադարձել էր ոչ միայն գյուղերի վիճակի, այլև գյուղատնտեսական ապրանքների գների վրա:

Հոդվածս նվիրում եմ հայրենասեր գործիչ, Խորհրդային Միության հերոս Գևորգ Վարդանյանի պայծառ հիշատակին
 Առհասարակ որքանո՞վ է արդարացված մի հետախուզական ցանցի մասին խոսելը, որը 1720-ական թթ. կատարում էր Արցախում և Սյունիքում կենտրոնացած հայկական զինված ուժերի ղեկավարության առաջադրանքները… Իսկ եթե այդ մասին կան վավերական պատմական տեղեկություններ (իսկ դրանք կա՛ն), ապա ո՞վ և ե՞րբ է ստեղծել հայկական այդ արտաքին հետախուզությունը… Ո՞ւմ է այն ենթարկվել իր գոյության տարբեր փուլերում… Ո՞ր պետություններում, շրջաններում և քաղաքներում է այն գործել… Ինչպիսի՞ խնդիրներ են նրա առջև դրվել մինչև ապստամբության սկսվելը` 1722 թ. և դրանից հետո… Ի՞նչ գաղտնի գործողություններ է այն հաջողությամբ իրականացրել և որոնցո՞ւմ է ձախողում կրել… Արդյո՞ք մեզ հայտնի են այդ տարիներին գործած գոնե մի քանի հայ հետախույզների անուններ… Ահա ընդամենը մի քանիսն այն հարցերից, որոնք ես ավելի մանրամասն քննում եմ հրատարակության պատրաստվող գիտական առանձին ուսումնասիրության մեջ… Իսկ թերթային սույն հրապարակման մեջ ընդհանուր առմամբ ուրվագծված է հայկական հետախուզության գործունեությունը 1720-ական թթ., ինչպես նաև համառոտաբար ներկայացված է նրա հզոր գործակալական կայանը (ռեզիդենտուրա)՝ Կամենեց-Պոդոլսկում…

 «Պետական կարիքների զոհերե ՀԿ-ի նախագահ Սեդրակ Բաղդասարյանը գերակա հանրային շահի այն զոհերից է, ում Բուզանդի փողոցի հարևանությամբ կառուցված հայրական տունը ճակատագրական մի օր ընդգրկվեց քանդման ենթակա շենքերի ցուցակում, իսկ նրա ընտանիքը հայտնվեց փողոցում, քանի որ կառուցապատողի վճարած փոխհատուցման գումարը բավարար չէր նոր բնակարան ձեռք բերելու համար (անգամ Երևանի ծայրամասային թաղամասերից մեկում): Նրա նման շատերը հայտնվեցին փողոցում, բայց չգիտես ինչու` միայն հատուկենտ ընտանիքներ որոշեցին պայքարել իրենց ոտնահարված իրավունքները վերականգնելու համար: Պարոն Բաղդասարյանը համոզված է, որ շատ ընտանիքներ ընկրկեցին գործադրված ճնշումների պատճառով, ոմանց կուրացրին պետության սին խոստումները, իսկ ոմանց էլ հնարավոր եղավ«կաշառելե:«Մեր բակից 20 ընտանիք շարունակեց պայքարը, և այսօր նրանցից շատերի հայցերը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում են: Որոշներն արդեն դրական լուծում են ստացել` ի տարբերություն տեղական դատարաններում կուտակված հայցերիե:

 «Նա երբեք նյարդային խանգարումներ չի ունեցավ. այդ հռչակավոր«սեքսուալիստըե կյանքում ահավոր շիտակ և ողջամիտ էր՝ իր անձնական ապրումների հարցումե,- Ֆրեյդի մասին գրել է նրա մտերիմը՝ գրող Ստեֆան Ցվայգը: Եվ չարաչար սխալվել է:
 Երկու եվրոպացիներ, ովքեր Նյու Յորքի նավահանգստում նոր էին իջել շոգենավից, շատ նման էին իրար՝ երկուսն էլ թանկարժեք վերարկուներով էին, ակնոցով ու ճաղատ գլուխներով, ինչը մատնում էր, որ նրանք գիտության մարդիկ են: Հարգարժան պարոնայք: Բայց մաքսավորն ինչ-որ բանից անհանգստացած էր և սկսեց ստուգել նրանց ճամպրուկները` տակնուվրա անելով դրանք: Ճանապարհորդներից մեկը՝ վիեննացի հոգեբան Զիգմունդ Ֆրեյդը, մյուսի` քյուսնախտցի հոգեբան Կարլ Գուստավ Յունգի ականջին շշնջաց.«Սխալ տեղում են փնտրում: Չէ՞ որ մենք նրանց սահմանով 20-րդ դարի իսկական ժանտախտն ենք անցկացնումե: Նա իհարկե նկատի ուներ իր հոգեվերլուծությունը, որը մաթեմատիկական տրամաբանությամբ ապացուցում էր, որ մարդկության ամբողջ մշակույթը ընդամենը սեռական ճնշված ցանկությունների ցավագին հետևանքն է:

Ինչպե՞ս բույր ընտրել
 Ի՞նչ է դրված մեր հարդարանքի սեղանի ամենապատվավոր տեղում` իհարկե օծանելիք: Գեղեցիկ սրվակի մեջ ամփոփված բույր, որը կարող է արտահայտել մեր տրամադրությունը, ցանկությունները կամ նույնիսկ բացահայտել մեր իրական բնավորությունը:
 Այսօր օծանելիքի ընտրության հարցում մեծ հնարավորություններ կան, և թվում է, թե ամեն ինչ հեշտ է` մտնում ես օծանելիքի մոտակա խանութ և գնում քեզ դուր եկած սրվակը: Բայց կանանց այսօր էլ շարունակում է մտահոգել նույն հարցը` ո՞րն ընտրել: Եվ ի՞նչ են նշանակում ֆրանսիական այդ քաղցրահունչ բառերը` Essece, Parfum, Eau de Parfum, Eau de Toilette, Eau de Cologe... Իրականում միակ տարբերությունը բուրավետ յուղերի խտությունն է:
Եվ այսպես` էսենցիան մրգերից, ծաղիկներից, բույսերի տերևներից ստացված սպիրտային հիմքով թուրմ է: Սովորաբար ունենում է վառ արտահայտված մեկ բույր և ցանկացած օծանելիքի գլխավոր բաղադրիչն է: Որքան մեծ է էսենցիայի խտությունը՝ այդքան բույրը մնայուն է: Սովորաբար մաքուր էսենցիա շատ հազվադեպ են վաճառում:

 Վերջին 20 տարիներին բժիշկներն ամբողջ աշխարհում հիվանդագին ճարպակալման դեպքերի ավելացում են արձանագրում: Դրանով է պայմանավորված նաև լյարդի, սրտի, գլխուղեղի հիվանդությունների հաճախացումը: Շատերը համարում են, որ աթերոսկլերոզի զարգացման մեղավորը խոլեստերինն է, իսկ շաքարախտն սկսվում է մեծ քանակությամբ քաղցրավենիք ուտելու հետևանքով: Մինչդեռ քաշի ավելցուկը և դրա հետևանքները ժամանակակից մարդու կենսակերպն են` ֆիզիկական ոչ բավարար ծանրաբեռնվածություն՝ գումարած սխալ և չափազանց կալորիական սնունդ: Մարդու կենսակերպում և սննդակարգում կատարվող այս«շեղումները պայմանավորված են մի քանի տարածված մոլորություններով:

 2012 թ. սկիզբը Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի համար իրադարձային էր` թատրոնը վերջապես նոր գլխավոր ռեժիսոր ունեցավ: 2008 թ. զրկվելով գեղարվեստական ղեկավարից` այն վերածվել էր համընդհանուր փորձաբեմի` ազատ հարթակ տրամադրելով տարբեր մտածողություն և թատերական տարբեր«դավանանքներե ունեցող ռեժիսորների` այդ փորձարկումների ընթացքում կորցնելով«մայրթատրոնականե յուրօրինակ դիմագիծը: Սրտացավ արվեստագետները, թատրոնի դերասանական կազմը, տնօրենը այդ գիտակցությամբ բարձրաձայնեցին գեղարվեստական ղեկավարի պաշտոնը վերականգնելու մասին: Մոտ չորս տարի պահանջվեց նոր նշանակման համար, բայց ոչ թե գեղարվեստական ղեկավարի, այլ գլխավոր ռեժիսորի պաշտոնում: Թեև դա կարևոր չէ, կարևոր է այն, որ թատրոնն արդեն գեղարվեստական հարցերը հոգացող ղեկավար ունի, ում ուսերին մեծ պատասխանատվություն է դրված` տարիների ընթացքում հյուսված բազմաթիվ խարդավանքներից, բամբասանքներից հետո վերականգնել հանրապետության գլխավոր թատրոնի հեղինակությունը: Մեր հյուրն է թատրոնի նորանշանակ գլխավոր ռեժիսոր Տիգրան ԳԱՍՊԱՐՅԱՆԸ: Նա 1984 թ. դեռ Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի ռեժիսուրայի բաժնում ուսանելու տարիներից` աշխատանքի է ընդունվել Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում, և այդ օրվանից մայր թատրոնը դարձել է նրա երկրորդ տունը:

 Իր կտավներից մեկն այսպես է անվանել Սվետլանա ՀԱԿՈԲՅԱՆԸ, ըստ երևույթին ակնարկելով մեր առօրյայի, ապրելակերպի, մտածողության, ի վերջո, աշխարհիս դրվածքի քաոսային բնույթը, որն ընկալվում է իբրև, ինչու չէ, յուրատեսակ ներդաշնակություն: Այսօր, երբ խնդիր չէ ոչ միայն ինքնարտահայտվելը, այլև հանրությանը ներկայանալը, շատերն իբրև ինքնահաստատման միջոց դիմում են արվեստի այս կամ այն ոլորտին:
Սվետլանա Հակոբյանի պարագայում, ում ցուցահանդեսը բացվել է Հայաստանի նկարիչների տան սրահում, ինքնահաստատումն առկա է` նա«Դարե տարածաշրջանային հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահն է, կայացել է նաև իբրև կին և մայր, ապրում է բարեկեցիկ կյանքով, և ուրեմն ո՞րն է նրա փնտրտուքի ակունքը: Փորձենք իմանալ:
 - Տիկին Սվետլանա, ե՞րբ է հիմնադրվել«Դարըե և ի՞նչ նպատակով:
 - Հինգ տարի առաջ, այս տարի մեզ համար փոքրիկ հոբելյան է:«Դարըե հիմնադրվել է մշակույթին սատարելու նպատակով, որովհետև մենք ուրիշ ճանապարհ չունենք, մեր ազգի առաքելությունը` հայ մարդու խորհուրդը, մշակույթով աշխարհին ներկայացնելն է: Ամենասկզբում«Դարըե հիմնադրելու խթան եղավ Չարենցավանի թիվ 3 դպրոցի ՘այնտեղ սովորել էին իմ որդիները՗ վերանորոգելու առիթը, հետո Գեղարքունիքի մարզի Ծաղկունք գյուղում կառուցեցինք եկեղեցի և դպրոց:

 Les ogres de Barback (Բարբակի hսկաները)` Ֆրանսիայում և ֆրանկալեզու մի շարք երկրներում հանրահայտ այս խումբը, որը միավորում է Սեմ (կիթառ, ջութակ), Ալիսա (թավջութակ-բաս), Մաթիլդա (ստեղնաշարեր, ֆլեյտա) և Ֆրեդ (վոկալ, ակորդեոն) քույրերին և եղբայրներին, Հայաստանում գուցեև այնքան հայտնի չէ: Այդ տաղանդավոր երաժիշտների նախանցած տարվա ելույթները Երևանի«Նարեկացիե կենտրոնի փոքր դահլիճում և Սիրահարների այգում, ինչպես նաև Գյումրիում, հիմնականում երիտասարդ լսարանին էին գրավել և առանձնապես մեծ արձագանք չէին ստացել: Դա Les ogres de Barback-ի առաջին ու առայժմ միակ այցն էր պատմական հայրենիք: Այո, հայրենիք, քանի որ երաժիշտները ծագումով հայ են` նրանց պապն ու տատը մեր այն հայրենակիցներն են եղել, ում բախտ է վիճակվել փրկվել ցեղասպանությունից: Ապագա երաժիշտների ծնողները ծնվել են Ֆրանսիայում: Մայրը եղել է կրքոտ երաժշտասեր, իսկ հայրը` դաշնակահար: