Անբացատրելի իրավիճակ է. որքան աղանդների քայքայիչ գործունեության խնդիրը մեզանում քննարկվում է՝ այնքան աղանդավորների թիվն աճում է: Եվ ամենավտանգավորն այն է, որ աղանդավորական կազմակերպությունները քարոզչական տեխնոլոգիաներ իրականացնելիս օգտագործում են հատկապես երիտասարդներին:
Նրանք էլ թերևս միամտաբար փորձում են ներգրավել հասակակիցներին: Այս առումով ամենավտանգավորը Հայաստանում համարվում են «Եհովայի վկա» և «Կյանքի խոսք» աղանդավորական շարժումները: Թեև երիտասարդների մասին վիճակագրական տվյալներ կրոնական ոչ մի կազմակերպություն չի տալիս՝ ակնհայտ է, որ նրանց աշխատանքի գլխավոր թիրախը հենց երիտասարդներն են:
Երիտասարդներն ինչո՞ւ են աղանդավոր դառնում
Հաճախ ենք լսում, որ աղանդները «զոմբիացնում են» մարդկանց, խլում նրանց ազատությունը, զրկում ինքնուրույն մտածելու կարողությունից, շրջապատող աշխարհը ճիշտ գնահատելու ունակությունից: Ընթերցողին ենք ներկայացնում նախկին աղանդավոր աղջկա պատմությունը, որը հաստատում է վերն ասվածը:
Աննան սովորում էր բուհի անվճար համակարգում: Բավականին բարձր առաջադիմություն է ունեցել: Դասախոսները հպարտանում էին նրանով: Հետո ընտանեկան խնդիրներ են առաջանում, և աղջիկը որոշում է տարկետում վերցնել ու որոշ ժամանակ բուհ չհաճախել: Նա հոգեկան ծանր վիճակում էր: Հենց այդ ժամանակ էլ աղանդը կլանեց նրան:
Ծանոթությունը Եհովայի վկաների հետ՝ եղել է սովորական ձևով: Եկել են, թակել դուռն ու սկսել իրենց քարոզը: «Նախ ինչ-որ հարց են տալիս, ապա պատասխան ստանալուց հետո վրա բերում՝ այ օրինակ Եհովան այսպես է ասում: Հետո բացում են իրենց ամսագրերը կամ թարգմանած Աստվածաշունչը: Ու այսպես՝ սկսում են հոգեորսությունը»,- պատմում է Աննան: Աղջկա ընտանքն այդ ժամանակ վատ վիճակում էր: Նրանց մխիթարելու, հույս տալու պատրվակով Եհովայի վկաներն իրենց այցերն ավելի հաճախակի են դարձնում: Հետո ԱՄՆ-ից գալիս է Աննայի հորաքույրը, ով 20 տարի Եհովայի վկա էր: Աննային տեսնելով սթրեսային վիճակում` հորաքույրը նրան խորհուրդ է տալիս մասնակցել Եհովայի վկաների ժողովներին` ասելով, թե նրանք շատ լավ մարդիկ են ու իրեն հաստատ կօգնեն: Աննան համաձայնում է: Ծանոթանում ու միանգամից հավանում է վկաների ուսմունքը:
«Նրանք ինձ շատ անկեղծ ու կատարյալ մարդիկ թվացին, ժպտում էին, շատ սիրառատ ձևանում: Իսկ ես հենց դրա կարիքն ունեի: Գալիս էի տուն ու ասում. «Մամ, չես պատկերացնի` ինչքան լավ մարդիկ են Եհովայի վկաները: Ես գտել եմ ճիշտ ճանապարհը»: Աննայի մեջ այնպես են խորացնում սերը Եհովայի նկատմամբ, որ նա ամբողջ սրտով ուզում է ծառայել նրա կրոնին: «Նրանք ասում էին` սիրել մարդկանց՝ նշանակում է քո իմացածը հաղորդել նրանց: Նրանց էլ տանել փրկության, նրանց էլ դարձնել Եհովայի վկա: Ես այն ժամանակ չէի հասկանում, բայց հենց դա են կո-չում ուղեղի լվացում, զոմբիացում: Ես կորցրել էի իմ կամքը: Նրանք գտնում էին ինձ կառավարելի դարձնելու կետերը, կարողանում են ճանաչել ներաշխարհդ»,- պատմում է Աննան:
Խաչն ու Սուրբ երրորդությունը Եհովայի վկաները չեն ընդունում: Աննան պարանոցից կախված խաչը հանում է ու մի կողմ նետում: Իր խոստովանությամբ՝ սկսում է կուրորեն հետևել Եհովայի ուսմունքին: «Երբ մեր ընտանիքում տարեդարձ էին նշում՝ ես չէի մասնակցում, բայց խիղճս ինձ տանջում էր, ինքս ինձ հարցնում էի՝ ախր ինչպես կարող եմ հարազատ մորս չշնորհավորել: Իմ ծննդյան օրը ոչ մի շնորհավորանք չէի ընդունում: Ամանորին երբ հյուրեր էին գալիս՝ փակվում էի իմ սենյակում ու դուրս չէի գալիս: Եհովայի վկաները ոչ մի տոն չեն ընդունում՝ բացի Հիշատակի օրվանից»,- հիշում է Աննան:
Բայց հենց այս աղանդին նվիրվելն էլ նրան օգնում է դարձի գալ: Աղջիկը շատ լավ էր ուսումնասիրել վկաների Աստվածաշունչը: Բայց աստիճանաբար նկատում է, որ այն, ինչ քարոզում են վկաները, իրական կյանքում անում են հակառակը: «Նրանց հարցնում էի` դուք ասում եք այսպես, բա ինչո՞ւ չեք անում ձեր ասածը: Նրանք պատասխանում էին` բայց չէ՞ որ մենք էլ ենք սխալական, մենք էլ կատարյալ չենք»:
Աննան աստիճանաբար հասկանում է, որ ժպտերես, բարի մարդիկ այն չեն, ինչ ներկայանում են: Նա հիասթափվում է ու որոշում այլևս չմասնակցել աղանդավորական ժողովներին: Վկաներն ամեն ջանք գործադրում են Աննային չկորցնելու համար: Իսկ հետո տեսնելով, որ դա ապարդյուն է՝ սկսում են սպառնալ. «Ասում էին` Աստված էլ քեզ չի սիրի: Ու այնպես էին խոսում, որ քեզ թվում էր, թե դու ես մեղավոր, որ իրենցից հրաժարվում ես; Այնպիսի վիճակում էի հայտնվել, արդեն չգիտեի ինչ եմ ուզում: Մտածում էի, եթե ժողովներին այլևս չգնամ` ինձ կասեն հավատուրաց եմ: Բայց մյուս կողմից էլ հիասթափությունն էր իմ մեջ խոսում»:
Մի կողմից վկաների սպառնալիքները, ճնշումները, մյուս կողմից հասարակության արհամարհանքը, քննադատությունը Աննային հասցնում են խելագարության սահմանագծին: Որոշ ժամանակ անց նա ինքնասպանության փորձ է կատարում... Բարեբախտաբար, դա նրան չի հաջողվում:
Եկեղեցու քահանաներին հաջողվում է երկարատև աշխատանքից հետո ի վերջո Աննային օգնել վերագտնելու իր «ես»-ը: Այսօր Աննան արդեն հաճախում է Հայ առաքելական եկեղեցի, Երիտասարդաց միության անդամ է: Խոստովանում է, որ եկեղեցու մասին գրեթե ոչինչ չգիտեր: Անգամ տեղյակ չէր, որ ժամերգություն են անցկացնում:
Հայ երիտասարդը շփոթվա՞ծ է
Վերջերս Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվաբանական համալսարանում «Սերունդ համահայկական երիտասարդական կենտրոնը» կազմակերպել էր «Խոցելի հայ երիտասարդը աղանդների ճիրաններում» թեմայով քննարկում: Կարծիք հնչեց, թե հայ երիտասարդն այսօր շփոթված է, չգիտի` ում հավատա: Այդ պատճառով էլ որտեղից հոգևոր սնունդ է ստանում` այնտեղ էլ սկսում է հաճախել: Հարցի շուրջ զրուցեցինք Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու հովիվ Տեր Եսայի Արթենյանի հետ: «Մարդն ասում է` ես հոգևոր սնունդ չեմ ստացել, իսկ ի՞նչ է արել. գնացել է եկեղեցի, մոմ է վառել ու... վերջ: Քահանա՞ն պետք է մոտենա իրեն, ինչ-որ կախարդական բառ ասի. այդպես չի լինում: Բոլորը կարծում են, թե եկեղեցին պետք է գնա, մարդկանց դռները թակի: Եկեղեցին «ֆաստ ֆուդ» չէ, որ զանգես` պատվիրես, հոգևոր սնունդը բերեն տուն»: Ըստ քահանայի` բոլոր եկեղեցիներին կից կան երիտասարդական միություններ, որոնց հետ շաբաթական երկու-երեք անգամ աշխատանքներ են տարվում: «Եկեղեցում բացի կիրակի օրերից` կան Աստվածաշնչի սերտողության ժամեր, քարոզներ: Ինքս քարոզներն իրականացնելիս ժամերն իմ գործին չեմ հարմարացնում, այլ երիտասարդների»:
Տեր Եսայի քահանայի խոսքով` այսօր երիտասարդները շփոթված են, քանի որ բոլորը ձգտում են ժամանակակից լինել: «Նրանց թվում է, թե եկեղեցին իրենց խանգարում է այդ ճանապարհին: Երիտասարդն ուզում է վայելել կյանքը և չի սիրում, երբ որևէ մեկն իրեն ասում է` մեղավոր ես: Երիտասարդներն ուզում են փրկության ավելի հեշտ ճանապարհ գտնել: Խոսում ենք դեմոկրատիայից, ազատությունից, բայց տեսեք, թե այդ ազատությունն ուր է հասցրել:
Բոլոր արժեքները խեղաթյուրվել են»,- ասում է քահանան ու հիշեցնում Ադամի ու Եվայի մեղքի մասին. «Նրանց մեղքը ոչ թե խնձոր ուտելն էր, այլ այն, որ չկարողացան սեփական սկզբունքները պահել: Այսօր մենք նույն բանն ենք անում»: Քահանայի խոսքով` ազատության մյուս «նվերն» այն էր, որ հնարավորություն տրվեց Աստծուն ոչ թե մերժել, այլ ուզած Աստծուն ստեղծել: «Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում ամեն օր մի նոր եկեղեցի է բացվում` մի նոր Աստծով: Մեծ մասն ասում է` մենք Քրիստոսին ենք հավատում, բայց եթե համեմատեք` կտեսնեք իրարից էապես տարբեր Քրիստոսների: Մարդն սկսել է ինքն ընտրել իր Աստծուն: Այս Աստվածն ինձ դուր չի գալիս, նա ասում է` պետք է ճգնես, աղոթք անես: Մարդը չի ուզում դա անել, հետևաբար կգնա Կյանքի խոսք, քանի որ այնտեղ ասում են` արի, երգիր-պարիր, «ալելուա» գոռա, ընկիր էքստազի մեջ, օտար լեզուներով բարբաջիր և դու փրկված ես: Մարդը գնում է այնտեղ, քանի որ ավելի հեշտ է փրկվում: Երիտասարդը կարո՞ղ է իրեն մի հարց տալ` Աստծուն մե՞նք ենք ընտրում, թե Աստված է մեզ ընտրում: Մենք չէ, որ Աստծուն պետք է ձև տանք, ասենք` մեր Աստվածն այսպիսին է: Դա կլինի կռապաշտություն: Հեթանոսներն էլ կուռք էին ստեղծում` իրենց պատկերացումները դնելով այդ արձանի մեջ: Նույնը այսօր մեր շուրջն է կատարվում»:
Այսօր վտանգավոր աղանդներից են Կյանքի խոսքը և Ավետարանական եկեղեցին: Կյանքի խոսքի հետևորդներն իրենց շոուներով, երգուպարով, հոգեբանական մեթոդներով գայթակղում են երիտասարդներին: Այսօր ո՞վ ավելի շատ կայանալու կարիք ունի` հենց երիտասարդը, հատկապես մեր հասարակության մեջ` հաշվի առնելով սոցիալական ճգնաժամը: «Յուրաքանչյուր երիտասարդ ի՞նչ է ուզում` գումար, ապահովություն, բարեկեցություն: Իհարկե Կյանքի խոսքը ոչ գումար է տալիս, ոչ երջանկություն, իրականում տալիս է խոստումներ: Բայց մարդիկ խայծը կուլ են տալիս ու գնում այնտեղ: Պատահական չէ, որ Կյանքի խոսքի հավատացյալները ֆինանսական փոքրիկ դժվարություն ունենալու դեպքում սկսում են կասկածել` արդյո՞ք ճիշտ ճանապարհին են»:
Քահանան հիշեց, թե ինչպես է Կյանքի խոսք եկեղեցու հովիվներից մեկը նշել` եթե ուզում ես հարուստ դառնալ, միլիոնատեր լինել, եկեղեցի բացիր և խուզիր քո ոչխարներին: «Բոլոր աղանդները բացվում են տասանորդներ հավաքելու հույսով, քանի որ իրենց եկամտի հիմնական աղբյուրը բացի դրսի ֆինանսավորումից` տասանորդն է: Եվ երբ ես ասում եմ, որ պայքարում ենք աղանդներին դեմ, նկատի չունեմ աղանդավորին, ես նկատի ունեմ Ռենե Լևոնյանին (Ավետարանական եկեղեցի), Արթուր Սիմոնյանին (Կյանքի խոսք), Եհովայի վկաների հովիվներին: Մեր պայքարը նրանց դեմ է և ոչ թե այն միամիտ, պարզ աղանդավորի, հավատացյալի, որ ընկել է նրանց ճիրաններն ու թակարդը»,- ասում է քահանան:
Հոգևոր հոր խոսքով` այսօր ավելի քան վտանգավոր է դարձել Ավետարանական եկեղեցին, որն իրեն համարելով քույր եկեղեցի` հոգեորսությամբ է զբաղվում: «Իրականում Ավետարանականը, Կյանքի խոսքը տարբեր եկեղեցիներ են, սակայն Հայաստանում նրանք ստեղծել են մի միություն: Ավետարանականը, Կյանքի խոսքը, հոգեգալստականները դաշինք են կնքել Ավետարանական եկեղեցու «բարձր» հովանու ներքո` ընդդեմ Հայ առաքելական եկեղեցու»:
Տեր Եսայի քահանան ցավով է նշում, թե ինչպես են օրօրի ընտանիքներ պառակտվում, մարդկանց հոգիներն աղճատվում, ինչպես են մարդիկ հոգեկան խանգարումներ ստանում: «Գալիս են եկեղեցի, ու չգիտես` ինչպես նրանց դարձի բերես»:
Փրկենք երիտասարդությանը
Ասում են` հայ երիտասարդը շփոթված է: Գուցե, բայց հարկավոր է նրան օգնել:
Հայաստանում 300 հազար աղանդավոր ունենալը մեծ ու աններելի շռայլություն է: Հարկավոր է բացահայտել բոլոր գաղտնիքները, որպեսզի երիտասարդները տեղյակ լինեն աղանդների իրական շարժառիթների մասին, որպեսզի այն երիտասարդները, ում ուղեղը չեն հասցրել լվանալ, չենթարկվեն հոգեորսության: Աղանդներն օգտագործում են մարդկային հենց այն ռեսուրսը, որը երկրի վաղվա պատասխանատուն է: Հայ եկեղեցին հզոր է հայ երիտասարդով: Սա պետք է հուշի, որ այսօր առավել, քան երբևէ հայ երիտասարդը պետք է մոտ լինի հայ եկեղեցուն: Հայ առաքելական եկեղեցու պառակտումը կքայքայի մեր երկիրը, ինչին էլ ուղղված են աղանդավորական կառույցները: Մեր եկեղեցին հատկապես վերջին մի քանի տարիներին մեծ ուշադրություն է դարձնում երիտասարդների հոգևոր դաստիարակությանը, ինչի վկայությունն են եկեղեցիներին կից գործող երիտասարդական միություններն ու կենտրոնները: Եկեղեցու սպասավորները երիտասարդների համար հաճախ կազմակերպում են ուխտագնացություններ, հոգևոր թեմաներով դասախոսություններ, քարոզներ, բայց դրանք պետք է մեծ զորություն ու ազդեցություն գործեն, որպեսզի հայ երիտասարդը հստակորեն գիտակցի` պայքարը ոչ թե պարզապես եկեղեցու, այլ մեր հավատքի համար է, որը դարերով պահպանել ենք` անկախ պատմական ճակատագրի հարվածներից ու վայրիվերումներից:
Մեկնաբանություններ
երևի կողմ ես որ կողքովտ նույնասեռական ՎԽՏԱ..թե կողմ ես ԳԼՈԲԱԼԻԶԱՑԻԱՅԻՆ և քո ազգին տենց ՀԵՇՏ ՈՒՐԱՆՈՒՄ ԵՍ???
ՇԱՏ ԼԱՎ ՊԱՐԶ Է ԹԵ ՈՎՔԵՐ ԵՆ ՎՃԱՐՎՈՒՄ ԴՐՍԻՑ: ԴԱ ՇԱԱՏ ՊԱՐԶ Է: ԽԵԼԱՄԻՏ ՄԱՐԴՈՒ ԱՍԵԼԻՔ ՉՈՒՆԵՄ
RSS feed for comments to this post