Հերթական ոչ հեշտ տարին ամփոփելու և մեր երկրում համակարգային դարձած խնդիրների մասին խոսելու խնդրանքով դիմեցինք Ազգային ժողովի պատգամավոր, տնտեսական գիտությունների թեկնածու Արա ՆՌԱՆՅԱՆԻՆ
 - Հիմա շատերն են խոսում երկրում տիրող բարոյահոգեբանական վատ մթնոլորտի մասին: Հենց դրանով են հակված բացատրել հասարակության մեջ նկատվող որոշակի ընկճախտը: Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այս իրավիճակը:
 - Մեր բոլոր խնդիրները պայմանավորված են հասարակության և հասարակական հարաբերությունների անառողջ վիճակով: Եթե մեզ թվում է, թե բարոյահոգեբանական նման մթնոլորտի պայմաններում մեզ կհաջողվի լուծել կուտակված սոցիալական խնդիրները կամ ռազմավարական որևէ խնդիր՝ չարաչար սխալվում ենք: Եվ կարծում եմ՝ այսօր դա բոլորն են հասկանում: Հասարակական համերաշխության պակասը խանգարում է բոլորին: Խանգարում է կառավարությանը, և կառավարությունն ինքն էլ է դա հասկանում, խանգարում է իշխանություններին՝ ընդհանուր առմամբ: Խոսքը գործող ղեկավարության մասին չէ, այլ մեր երկրում բարեկեցիկ ապրելու ու աշխատելու: Խանգարում է նաև հասարակության այն հատվածին, որն ընդդիմություն է և խնդիրների լուծման իր տարբերակներն է ներկայացնում: Բայց երբ հասարակությունն անառողջ է, անառողջ են լինում նաև հասարակական հարաբերությունները, ստեղծված մթնոլորտի և մարդու ներքին ես-ի միջև հակամարտություն է առաջանում: Հենց այդ հակամարտության պատճառով է, որ շատ մտավորականներ, կիրթ և մտածող մարդիկ հայտնվում են հետին պլանում, իսկ ջրի երես են դուրս գալիս քաղաքական տարբեր ուժեր, խմբավորումներ, մարդիկ, ովքեր առողջ հասարակության մեջ դժվար թե կարողանային գտնել իրենց տեղը: Բայց մեր հասարակությունում նրանց համար տեղ կա: Պատճառն այն հետընթացն է, որ մենք ապրում ենք: Երկիրը, որն ունի տնտեսական, արդյունաբերական և մշակութային լուրջ ներուժ, հայտնվել է գավառամտության գերության մեջ և սկսել է անհուսալիորեն հետ մնալ: Ընդ որում այսօր այն արդեն հետ է մնում այն երկրներից, որոնք ընդամենը 20 տարի առաջ զգալիորեն զիջում էին Հայաստանին՝ կյանքի որակի շատ ցուցանիշներով: Մեզ չի հաջողվել պահպանել ունեցածը և ավելացնելով առաջ շարժվել ու զարգանալ: Ողբերգությունն այն է, որ 90-ականների սկզբներին մեր հասարակությունն իրավացիորեն ենթադրում էր, որ անկախանալուց հետո Հայաստանն ունենալով սփյուռքի ներուժը (որից չի կարողացել լիարժեք օգտվել խորհրդային ժամանակներում) և նաև ներքին լուրջ պաշար, արագ առաջ կշարժվի և կդառնա գրեթե նույնքան զարգացած երկիր, որքան ասենք Շվեյցարիան: Երևանը պետք է դառնար աշխարհի ամենագեղեցիկ և մաքուր քաղաքներից մեկը, պետական կառավարման համակարգում պետք է լինեին ամենաարժանի և խելացի գործիչները, ակնկալվում էր տնտեսության բուռն զարգացում, քանի որ բոլոր հայերը երազում էին շուկայական հարաբերությունների մասին, երբ հնարավոր կլիներ գործի անցնել` հաստատ համոզված, որ դրանից կյանքի որակն զգալիորեն կբարելավվի: Մարդիկ հույսեր ունեին: Բայց ընկան սուբյեկտիվ գործոնների որոգայթը, որը երկիրը բերել հասցրել է նման վիճակի: Քայքայված է արդյունաբերությունը, որում աշխատում էր երկրի բնակչության մեծ մասը, տուժել է ուրբանիզացիան, այդ ցուցանիշներով մենք զգալիորեն առաջ էինք մեր հարևաններից` Վրաստանից և Ադրբեջանից: Հիմա մենք արտահանում ենք պղինձ, մոլիբդեն և էժան աշխատուժ: Հիմա աշխարհը բաժանված է զարգացած երկրների և երկրների, որոնք սպասարկում են նրանց: Մեզ բաժին է ընկել ոչ թե ժամանակակից տեխնոլոգիաների, արդյունաբերական ապրանքների կամ մտքերի գեներատորի, այլ հումքի և սև աշխատուժի մատակարարի դերը: 
 - Ժամանակակից տեխնոլոգիաները, բարձրտեխնոլոգիական արտադրությունը, գաղափարները չէ ՞ որ կառավարության կողմից հռչակված են որպես գերակա ուղղություններ: Ինչո՞ւ գործը տեղից չի շարժվում:
 - Քանի որ եթե դու քո տնտեսական կառուցվածքով չես կարող հաջողակ պետություն լինել, ապա քո երկրում ձևավորված ամբողջ ներուժն սկսում է այդ զարգացած երկրներին ծառայել և ոչ թե քո ժողովրդին: Եվ այդ հարցը մենք նաև կառավարության ներկայացուցիչների հետ ենք քննարկել: Օրինակ՝ բարձր տեխնոլոգիաների զարգացման կապակցությամբ: Հենց որ մեր երկրում այս կամ այն ոլորտում բարձրակարգ պրոֆեսիոնալ է հայտնվում՝ միանգամից աշխատանքի առաջարկ է ստանում որևէ զարգացած երկրից: Եվ հաճախ նրանք համաձայնում են այդ առաջարկին, լքում հայրենիքը և մեկնում այն երկիր, որտեղ իրենց աշխատանքի դիմաց համապատասխան վճար են ստանում, որտեղ օրենքները գրված են բոլորի և ոչ թե ընտրյալների համար, էկոլոգիական լավ պայմաններ կան և այլն: Մեր լավագույն ծրագրավորողները, ովքեր գնահատված և պահանջված չեն մեր երկրում, գնում են Սիլիկոնյան դաշտավայրը: Հայաստանում ձևավորված գիտական ներուժը ոչ մի կերպ չի ծառայում բուն Հայաստանի զարգացմանը:
 Զարգացած երկրներում ոչ թե գիտություններն են սնվում բյուջեից, այլ գիտական ու տեխնիկական որոշակի նախագծերն ու ծրագրերը, որոնց մշակումն ու իրագործումն ի վիճակի է որոշակիորեն նպաստել տնտեսության զարգացմանը, հաղորդակցության ոլորտին, գյուղատնտեսությանը և այլն: Միևնույն է, մենք չենք կարող բյուջեից գիտնականներին ու գիտաշխատողներին այնքան վճարել, որին նրանք արժանի են: Մենք պետք է խթանենք գոնե նրանց գործունեությունը, ովքեր ինչ-որ բան են անում և ի վիճակի են գիտնականների ստեղծածի գոնե մի մասը մեր երկրում ներդնել:
 - Կարծիք կա, թե Լեռնային Ղարաբաղի չկարգավորված հարցը, Ադրբեջանի հետ հակամարտությունն արգելակում են մեր լիարժեք առաջխաղացումը:
 - Ադրբեջանը մեզ պարտադրում է սպառազինման մրցավազք որոշակի նպատակ ունենալով՝ տնտեսապես հյուծել Հայաստանին: Ադրբեջանցի քաղաքական գործիչները հասկանում են, որ սովորական ռազմական գործողություններում երբեք չեն հաղթի Հայաստանին` անկախ ուժերի բաշխումից և համաշխարհային գերտերությունների քաղաքական նախապատվություններից: Ադրբեջանի համար շատ ավելի հեշտ է մրցակցությունը դոլարային դաշտ փոխադրելը, որտեղ այսօր ինքն ավելի շահեկան դիրքերում է: Բայց դա նշանակում է, որ եթե մենք այսօր ուզում ենք խաղաղություն, պետք է ոչ միայն մարտունակ բանակ ունենանք, այլև ժամանակակից հզոր տնտեսություն: Եթե մենք ուզում ենք հաղթել Բաքվի կողմից մեզ պարտադրված սառը պատերազմում՝ պետք է ունենանք մրցունակ տնտեսություն: Եվ եթե մենք ուզում ենք լուրջ հաջողություններ ունենալ եվրաինտեգրման ճանապարհին, ապա պետք է հասկանանք, որ առաջին տեղում տնտեսական ներուժի զարգացումն է: Հակառակ դեպքում մեզ սպառնում է այս աշխարհում արժանի տեղ չգտնելու հեռանկարը:
 - Եվ մենք շարունակում ենք կորցնել մարդկանց...
 - Այո, քանի դեռ կառավարությունը շարունակում է կարծել, թե միգրացիան ժամանակավոր բնույթ ունի: Իբր մարդիկ գնում են` ավելի լավ կյանք որոնելու, և երբ մեր երկրում ամեն ինչ լավանա, նրանք կվերադառնան: Բայց անհասկանալի է, թե ինչպես ենք մենք կյանքը բարելավելու՝ առանց համակարգային փոփոխությունների, վերջապես՝ առանց մեր հայրենակիցների, առանց այդ գործընթացներում նրանց մասնակցության: Մեր քաղաքացիներին կորցնելը շատ ավելի հեշտ է, քան նրանց վերադարձնելը: Շատերը, ես կասեի մեծամասնությունը, չեն վերադառնա: Նույնիսկ եթե ենթադրենք, որ 20-30 տարի անց կյանքն այնքան կլավանա, որ մարդիկ կորոշեն վերադառնալ, պետք չէ մոռանալ, որ այդ 20-30 տարիները դեռ պետք է ապրել և զարգանալ: Հիմա իմ կարծիքով իրավիճակի փոփոխության ոչ մի նախադրյալ չկա: Եվ ցավով արձանագրենք, որ դեռ շարունակում ենք կորցնել մարդկանց:
 - Պատկերն այնքան էլ ամանորյա չէ: Իսկ մեզ համար ի՞նչ է նախապատրաստում գալիք տարին:
 - Կուզենայի, որ գալիք տարում մենք կարողանայինք դուրս գալ տնտեսական ճգնաժամից ու սկսեինք առողջացնել թե տնտեսությունը, թե հասարակությունը: Չնայած այս հարցում ես չեմ կարող անուղղելի լավատես լինել, քանի որ մեր երկրում ճգնաժամը ոչ միայն տնտեսության մեջ է, այլև, ինչպես արդեն ասացինք, հասարակական հարաբերություններում: Կա արժեքների ակնհայտ ճգնաժամ:
Որպեսզի որևէ բան փոխվի, մենք պետք է հասկանանք, որ իշխանությունները մեզ ոչ թե որպես ղեկավարող ուժ են պետք, այլ որպես առաջնորդներ, ովքեր իրենց հետևից տանում են մարդկանց և ի վիճակի են ժողովրդի հետ միասին լուծել խնդիրները: Մեզ պետք են առաջադեմ իշխանություններ, որոնք ի վիճակի են կանխատեսել զարգացման համաշխարհային միտումները և ազգի ապագան: Պետք է լինեն մարդիկ, ովքեր, եթե կուզեք իմանալ, ի վիճակի են ժամանակից առաջ ընկնել: Պետք է սովորել որպես իշխանության ներկայացուցիչ ընտրել ոչ թե ծանոթ, մեզ` ընտրողներիս նման մարդկանց, այլ լավագույններին, նրանց, ովքեր հաստատ ի վիճակի են ինչ-որ բան փոխել և դա անել ավելի լավ, քան մյուսները: Մեր ազգը պետք է սովորի ընտրել լավագույններին:
 Կարծում եմ այսօր բոլորը պետք է մտածեն դրա մասին, հատկապես հաշվի առնելով գալիք ընտրությունները: Շատ կարևոր է, որ ընտրություններն անցնեն այնքան թափանցիկ և քաղաքակիրթ, որ արդյունքները, անկախ նրանից, թե ինչպիսին են, միանշանակ ընդունելի լինեն մարդկանց համար: Եվ ասվածն առաջին հերթին իշխանություններին է վերաբերում: