Ի՞նչ էին գրում թերթերը 20 և ավելի տարի առաջ
 Ուղիղ 24 տարի առաջ` 1988 թ. փետրվարի 20-ին տեղի ունեցավ ԼՂԻՄ-ի ժողովրդական պատգամավորների խորհրդի 20-րդ գումարման պատմական արտահերթ նիստը, որի ընթացքում որոշում կայացվեց Ադրբեջանական ԽՍՀ և Հայկական ԽՍՀ գերագույն խորհուրդներին միջնորդագիր ուղարկել` Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմից ԼՂԻՄ-ի դուրս գալու և Հայկական ԽՍՀ-ին միանալու մասին:

 Այս շաբաթվա հոդվածը նվիրված է որոշ հայերի պարտվողական մոտեցմանը, որոնց բացասական հայացքները ևս մեկ անգամ արտացոլվեցին Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող ֆրանսիական օրինագծի վերաբերյալ վերջին նորություններում:
 Որոշ մարդիկ այն կարծրացած համոզմունքն ունեն, որ հայերի ցանկացած նախաձեռնություն դատապարտված է պարտության… Մի քանի տարի առաջ որոշ ընթերցողներ ինձ խորհուրդ տվեցին, որպեսզի չխնդրեմ գործից ազատել «Լոս Անջելես թայմս» օրաթերթի գլխավոր խմբագրին՝ Մարկ Արաքսի՝ Հայոց ցեղասպանության մասին հոդվածը գրաքննության ենթարկելու համար: Մեկ այլ դեպքում ինձ խորհուրդ տվեցին չպահանջել, որպեսզի «Թայմս» շաբաթաթերթը ներողություն խնդրի և փոխհատուցի թուրքերի կողմից ցեղասպանությունը ժխտող տեսահոլովակ տարածելու համար: Ես անտեսեցի այն պարտվողական առաջարկությունները, թե նման հզոր հրատարակչությունների դեմ դուրս գալը անօգուտ է և նույնիսկ՝ ինքնավնաս… Դա հեշտ պայքար չէր, սակայն ես ուրախությամբ կարող եմ հայտնել, որ երկու նախաձեռնություններում էլ հայ ակտիվիստները հաղթանակ տարան:

 Հայաստանում դեռ չեն հասցրել մարսել այն նորությունը, որ ԱՄՆ նախագահ Բարակ Օբաման կոչ է արել կրճատել մեր երկրին տրամադրվող տնտեսական օգնությունը, իսկ Բաքվում արդեն ուրախ-ուրախ ձեռքներն են շփում: Ադրբեջանում լրջորեն մտածում են, որ սա էլ հենց Հայաստանի «վերջի սկիզբն է», այլ կերպ ասած` Երևանին խաղաղություն են պարտադրում:
 Բաքվեցի ռազմագետները հիմա հույս ունեն, որ Երևանի հասցեին այս «բացահայտ» ուղերձից հետո Վաշինգտոնը կհետևի, թե Հայաստանի ղեկավարությունն ինչպես է հասկացել դրա իմաստը: Չգիտեմ, թե ինչ արձագանք են ակնկալում Վաշինգտոնում, բայց Բաքվում ենթադրում են, ավելի ճիշտ հույս ունեն, որ Հայաստանի իշխանություններն «արդեն մոտ ժամանակներս ցույց կտան, որ հասկացել են ուղերձի իմաստը», ինչն էլ իր հերթին «կհանգեցնի հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի վերսկսմանը, որը կընթանա Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորմանը զուգահեռ»:

 Որևէ սենսացիա չկա նրանում, որ լրագրողները որոշում են զբաղվել օրենսդրական գործունեությամբ, սակայն այդ թեման լրատվամիջոցներում բուռն քննարկման թեմա է դարձել: Ոմանք դրանում տեսնում են չորրորդ իշխանության բերանը փակելու փորձ, մյուսները հակառակը` ուրախանում են, որ խորհրդարանում մականունավոր պատգամավորների տեղերը կզբաղեցնեն ավելի պատրաստված ու գրագետ մարդիկ, երրորդները քննարկում են, թե որքանով է ճիշտ պրոֆեսիոնալ լրագրողական գործունեությունը պատգամավորական այս կամ այն խմբակցության անդամի պարտականությունների հետ համատեղելը:
 Եթե հավատալու լինենք շրջանառվող լուրերին` իշխող կոալիցիայի երկու առաջատար կուսակցությունների ցուցակներում մոտավորապես մեկ տասնյակ լրագրող կա:

 Եվ այսպես՝ ավարտին են մոտնում խորհրդարանական ընտրությունները 100% համամասնական ընտրակարգով անցկացնել-չանցկացնելու շուրջ բանավեճերն ու քննարկումները: Թեև ՀՀ կառավարությունը մերժել էր ընդդիմության՝ բացառապես համամասնական ընտրակարգի անցնելու առաջարկը, ԱԺ «Ժառանգություն», ՀՅԴ և ԲՀԿ խմբակցությունների առաջարկով փետրվարի 15-ին խորհրդարանում տեղի ունեցան լսումներ` ԱԺ պատգամավորներ Ստյոպա Սաֆարյանի, Արծվիկ Մինասյանի, Վահան Հովհաննիսյանի և Արմեն Մարտիրոսյանի հեղինակած «ՀՀ ընտրական օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին» օրենքի նախագծի շուրջ:

1995 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո մեր ընտրական համակարգ մուտք գործեցին սև տեխնոլոգիաները, և ձևավորվեց ընտրակաշառք երևույթը: Սկզբում այն փոքր էր, սակայն գնալով այդ հրեշը մեծացավ ու այսօր ահագնացող չափերի է հասնում: Թե համայնքային, թե համապետական ընտրություններն առանց ընտրակաշառքի չեն ուղեկցվում, ընդ որում բնավ պարտադիր չէ, որ «չոր փողը» տան: Ընտրակաշառքը կրող է լինել աշխատանքի տեղավորման, զանազան խոստումների, ճանապարհների ասֆալտապատման, կրպակներում պարտքերը փակելու, ուսման վարձի վճարման և այլնի տեսքով: Առաջնայինը, իհարկե, գումարն է: Ավանդաբար դա կազմում էր 5 հազար դրամ, որը վճարելով` թեկնածուն գնում էր ձայներ և ընտրվելով` մանդատը ծառայեցնում ըստ իր կամքի` ընտրողին մոռանալով:

 «Հայաստանի զրուցակցի» նախորդ համարում մենք արդեն գրել էինք «Պուտին» ակումբների մասին, որոնց ցանցը մտադիր է Հայաստանով մեկ տարածել մեր նախաձեռնող հայրենակիցներից մեկը` Անդրանիկ Նիկողոսյանը:
 Վերոհիշյալ ակումբների անդամները, նախաձեռնողների խոսքերով, հնարավորություն կունենան օգտվել գրականությունից և վավերագրական ֆիլմեր դիտել Պուտինի մասին, քննարկել նրա գաղափարներն ու ծրագրերը: Մնում է միայն շնորհակալություն հայտնել Աստծուն, որ Նիկողոսյանն ու նրա համախոհները հավանաբար դեռ տեղյակ չեն, որ Ռուսաստանում արդեն մի քանի տարի է՝ գործում է Վլադիմիր Պուտինի հետևորդների կրոնական աղանդը:

 Հունվարի վերջին օրը Երևանում Top Table/Cluboratoria սրճարանում տեղի ունեցավ «Պուտին» ակումբի` փետրվարի 2-ին ծրագրվող պաշտոնական բացման արարողության ծաղրանմանակումը: «Վլադիմիր Պուտին համազգային երիտասարդական շարժման վարչություն»` այսպես են իրենց անվանել ակցիայի նախաձեռնողները, ովքեր այս առիթով «Պուտինկա» օղիով լի բաժակներ են բարձրացրել և խոստացել Պուտինի մեծարման միամսյակներ կազմակերպել:

 Իրանի և այդ երկրին առնչվող իրադարձությունների թեման շարունակում է մնալ համաշխարհային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում: Հայաստանն Իրանի ամենամոտ հարևաններից է, երկու երկրների միջև հարաբերություններն ավանդաբար բարիդրացիական են: Մեզ շաղկապում են Իրան-Հայաստան գազամուղը, էլեկտրահաղորդագծերը, ծրագրվում է երկու երկրները միացնող երկաթգծի, սահմանամերձ Արաքս գետի վրա տարածաշրջանի խոշորագույն հիդրոէլեկտրակայան և նավթամուղ կառուցել:

Վստահեցնում է Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության (ՀԿԿ) կենտկոմի առաջին քարտուղար Ռուբեն ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԸ
 - Ձեր կարծիքով ինչպիսի՞ն է Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակը:
 - Այսօր Հայաստանում բուռն, բայց ոչ մասսաներին ու հանրությանը հայտնի ձևերով ընթանում են ԱԺ ընտրությունների նախապատրաստական աշխատանքներ: ՀԿԿ-ն այն կուսակցությունն է, որն այդ հարցերում երբեք չի տրվել զանազան սադրանքների և զրպարտությունների: ՀԿԿ-ն հանգիստ, հավասարակշռված պատրաստվում է ԱԺ ընտրություններին` ունենալով իր ծրագիրն ու անհրաժեշտ փաստաթղթերը: ՀԿԿ-ն 70 տարի ժողովրդի հետ կառուցել է Սովետական Հայաստանը, որը հայ ժողովրդի ամբողջ պատմության մեջ եղել է նրա բարձրագույն ապրելաձևը: Երբեմն հակակոմունիստական հիստերիաներ բարձրացնելով` աշխատում են ստվեր գցել ՀԿԿ-ի վրա:

Vive la Frace! Կեցցե Ֆրանսիան
 Գրեթե ութ ժամ ես հետևում էի Ֆրանսիայի Սենատում տեղի ունեցող բանավեճերին, հուզվում: Բայց ինչ-որ բան ինձ հուշում էր, որ ֆրանսիացիները կատաղած Թուրքիային իր տեղը ցույց կտան, այն Թուրքիային, որի վարչապետը հայտարարում էր, թե Հայոց ցեղասպանության հերքումը քրեականացնող օրինագիծն ընդունելու դեպքում այլևս երբեք Ֆրանսիա ոտք չի դնի: Կարծում եմ` Փարիզի հարմարավետ փողոցները մի կերպ կդիմանան դրան:
Հասկանալով, որ Ֆրանսիայի համար իր շահերն առավել կարևոր են (այդպես էլ պետք է լիներ), ես այնուհանդերձ երախտապարտ եմ բոլոր սենատորներին և օրինագծի հեղինակ Վալերի Բոյերին՝ իրենց համարձակ«Այոե-ի համար:
Iza1976.livejournal.com

Լարիսա ԱԼԱՎԵՐԴՅԱՆ, ԱԺ խմբակցության անդամ
 Ես ցանկանում եմ, որ արդար ընտրություններ անցկացվեն: Մենք պետք է ձգտենք դրան, բայց քաղաքական այն կամքը, որը ցուցադրում է իշխանական կուսակցությունը (Հանրապետականն ինքն է իրեն այդպես անվանել), մեզ շատ քիչ հույսեր է ներշնչում: Ավելին` ստիպում է ավելի համառ և պայքարող լինել:

Հարցազրույց ՀՀ ԳԱԱ փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտի տնօրեն, Հայկական սոցիոլոգիական ընկերակցության նախագահ Գևորգ ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ հետ
 - Ձեզ չի՞ թվում, որ այս անգամ Հայաստանում նախընտրական քարոզարշավը շատ վաղ է սկսվել:
 - Ոչ: Նախ այն սկսվել և առայժմ ընթանում է ավելի շատ թերթերի էջերում, մեդիա տարածքում, քան ընտրազանգվածի շրջանում: Եվ դա բնական է: Իհարկե, մեդիա տարածքն ավելի շուտ է արձագանքում այն ամենին, ինչը կապ ունի ընտրությունների հետ, առավել ևս որ սա համազգային նշանակության իրադարձություն է, որն այսպես թե այնպես ընդգրկում է ամբողջ երկիրը:

 Հունվարի 23-ին Ֆրանսիայի Սենատը 127 կողմ, 86 դեմ ձայներով ընդունեց ցեղասպանությունների ժխտումը քրեականացնող օրինագիծը: Մինչ այդ և հատկապես դրանից հետո թուրքական կողմից հնչում են պատժամիջոցների և հակահարվածի սպառնալիքներ: Ներկայացնում ենք հայ թուրքագետների տեսակետները՝ ընդունված օրինագծի վերաբերյալ:
Ռուբեն ՍԱՖՐԱՍՏՅԱՆ,
ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն
 Քանի որ Թուրքիան այժմ գտնվում է եվրաինտեգրման շրջանում, Ֆրանսիային` որպես Եվրամիության անդամի, չի կարող պաշտոնապես որևիցե պատժամիջոցի ենթարկել: Կարող է, իհարկե, որոշակի միջոցներ ձեռնարկել, բայց սկզբունքորեն ոչինչ չի կարող անել, որովհետև տնտեսական առումով Ֆրանսիան ավելի հզոր է: Հայտարարություններ կլինեն, դեսպաններ հետ կկանչեն, բայց վերջիվերջո ամեն ինչ կվերադառնա նույն մակարդակին: 2001 թվականին, երբ Ֆրանսիայի խորհրդարանն ընդունեց Հայոց ցեղասպանության մասին օրենք, Թուրքիայում նմանատիպ երևույթներ եղան, որոնք մի քանի ամիս տևեցին, իսկ հետո ամեն ինչ վերականգնվեց, անգամ առևտուրն ավելի շատացավ, քան կար մինչև այդ իրադարձությունը: Այնպես որ պատմական փորձը հուշում է` առանձնապես բան չի փոխվի: Ի դեպ համաշխարհային առաջատար ԶԼՄ-ները մեծ ուշադրություն դարձրին այս իրադարձությանը: Հետաքրքրությունը շատ մեծ էր: Ես էլ եմ շատ հարցազրույցներ տվել արտասահմանյան մամուլին:

 Շնորհավորում ենք, հարգելի ընթերցողներ: Հայկական երիտասարդական հասարակական կազմակերպությունների (հետաքիքիր է` ո՞ր) առաջարկով ԱՊՀ երկրների ինչ-որ Երիտասարդական միության կառավարման խորհուրդ որոշում է ընդունել փերտրվարի 2-ից Հայաստանում«Պուտինե ակումբների բացման մասին: Այդ մասին հունվարի 19-ին հայտարարեց վերոհիշյալ կազմակերպության վերոհիշյալ միության նախագահ և համատեղությամբ էլեկտրոնային մի շարք կայքերի տեր, շատ գործունյա գործիչ Անդրանիկ Նիկողոսյանը (նրա անունը մամուլում ակտիվորեն շոշափվում էր նաև Արարատի մարզպետ դառնալու նրա ցանկության կապակցությամբ):

Տարածաշրջանը պատրաստվում է շրջադարձային ընտրափուլերի
 2011-ը աշխարհում ու հատկապես Հարավային Կովկասում աչքի չընկավ պատմական փոփոխություններով, բայց քաղաքական գործընթացները խոստացան դնել դրանց սկիզբը: 2012-ին ու 2013-ին ամբողջ տարածաշրջանը լինելու է ընտրական պայքարի թատերաբեմ: Խորհրդարաններում տեղեր ստանալու պատերազմներից մինչև նախագահական մենամարտեր: Իսկ ի՞նչ կարևոր իրադարձություններ եղան 2011-ին, որո՞նք են դրանցից առավել հիշարժանները, և ինչպիսին կլինի 2012 թ.: Հարցերի մասին սեփական դիտարկումներն են անում Հայաստանի, Վրաստանի ու Ադրբեջանի փորձագետները, մարդիկ, ովքեր ամբողջ տարի հետևել են պատմության անիվի ընթացքին:

 Եթե ԱՄՆ-ը հարձակվի Իրանի վրա` Հարավային Կովկասի բոլոր երեք երկրները կմտնեն ՆԱՏՕ: Օրերս Մոսկվայում նման անսպասելի հայտարարությամբ է հանդես եկել Ժամանակակից Իրանի ուսումնասիրության կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ռաջաբ Սաֆարովը:
 Բնականաբար մեկնաբանությունների պակաս չի զգացվում Իրանի ու նրա միջուկային ծրագրի շուրջ սրվող իրադրության, իսկ վերջին ժամանակներս՝ նաև Հորմուզի նեղուցի վերաբերյալ, որն Իրանը սպառնում է փակել Արևմուտքի հարձակման դեպքում: Եվ այն ամենը, ինչ վերաբերում է Իրանին` տարածաշրջանում Հայաստանի միակ հարևանին, որը մեր նկատմամբ չունի որևէ պարտք ու պահանջ, մեզանում առաջացնում է անկեղծ հետաքրքրություն:

 Ասում է պատմական գիտությունների թեկնածու, ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի Իրանի բաժնի ավագ գիտաշխատող Գոհար ԻՍԿԱՆԴԱՐՅԱՆԸ

 - Իրանի շուրջ քաղաքական զարգացումներն այսօր ի՞նչ ընթացք ունեն:
 - Լարված է, առավել քան երբևէ, մանավանդ նկատի ունենալով Միացյալ Նահանգների նավերի մուտքը Արաբական ծով, այսինքն` Իրանի սահմաների մոտ: «Աբրահամ Լինկոլն» ավիակիրը, օրինակ, պարզապես նավ չէ, կարող է 90 ուղղաթիռ, ինքնաթիռ ու հրթիռանետ տեղավորել: Դրանք ամբողջովին պատրաստ են` իրավիճակը վերահսկողությունից դուրս գալու դեպքում ռազմական հարված հասցնելու համար: Անգլիական նավերը ևս միանալու են ԱՄՆ-ի նավատորմին և օգնելու են դաշնակիցներին, երբ իրավիճակը սրվի:

 Ավարտին է մոտենում 2011 թվականը: Եվս մեկ շաբաթ, և այն կանցնի պատմության գիրկը` Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներից յուրաքանչյուրի անձնական ձեռքբերումների, հրճվանքի, նաև կորուստների դառնության ու ափսոսանքի հետ: Ինչպիսի՞ն էր մեր նորանկախ երկրի հոբելյանական տարին` երկրի և ժողովրդի համար: Այս հարցով դիմեցինք մեր կյանքի տարբեր ոլորտները ներկայացնող հայտնի մարդկանց:

 Մի քանի ամիս առաջ «Հայաստանի զրուցակիցը» գրեց այն մասին, որ Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատմության ինստիտուտը պատրաստվում է «մոտակա 4-5 տարում նորովի վերաշարադրել Ադրբեջանի պատմությունը»: Հիշեցնեմ, որ սա ուղիղ մեջբերում է: Այս բավականին արտասովոր մտադրության մասին անձամբ հայտարարել է հենց այդ հաստատության տնօրեն, ադրբեջանական Միլի մեջլիսի պատգամավոր Յաղուբ Մահմուդովը: Նա հանրությանը բառացիորեն հետևյալն է հայտնել. «Մտադրություն կա հրատարակության պատրաստել Ադրբեջանի պատմության սկզբունքայնորեն նոր եռահատոր, որը համապատասխանի ժամանակակից բոլոր պահանջներին»:

 Դեկտեմբերի 10-ին Մոսկվայի Բոլոտնայա հրապարակում բազմահազարանոց համաքաղաքացիական ցույց էր անցկացվում՝ դեկտեմբերի 4-ի խորհրդարանական ընտրությունների կեղծիքների դեմ և հանուն ազնիվ ու արդար ընտրությունների: Պաշտոնական տվյալներով ցույցին մասնակցել է մոտավորապես 25 հազար մարդ, իսկ ցուցարարների գնահատականներով` ավելի քան 50 հազար: Ըստ վերլուծաբանների` նման բան չի եղել՝ 1991 թ. ի վեր: Դժգոհ ընտրազանգվածի ավելի փոքրաքանակ ելույթներ կազմակերպվել էին նաև մինչ այդ` դեկտեմբերի 5-ից սկսած: Վարչապետ Պուտինը դրանց անդրադառնալով՝ ասաց, որ կազմակերպիչն ու պատվիրատուն ԱՄՆ-ն է:

 Թեհրանի ու Վաշինգտոնի, Թեհրանի ու Թել Ավիվի միջև տեղեկատվական պատերազմը թափ է հավաքում: Թե որքանով է հավանական, որ այս «սառը պատերազմը» թևակոխի «թեժ փուլ» և մեր տարածաշրջանի համար ինչ հետևանքներ կունենան հնարավոր ռազմական գործողությունները` զրուցեցինք քաղաքագետ, Երուսաղեմի Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների ինստիտուտի դասախոս և Մերձավոր Արևելքի ինստիտուտի (Մոսկվա) փորձագետ Վլադիմիր ՄԵՍԱՄԵԴԻ հետ: 

 «Չնայած խորհրդարանական ընտրություններից հետո Ռուսաստանում որոշակի լարվածություն է զգացվում, ըստ աստղերի` ոչ մի էական ցնցում չի լինի: Նախագահական ընտրությունները ևս բարեհաջող կանցնեն` նախատեսված սցենարով: Հետևաբար Հայաստանում էլ, որպես Ռուսաստանի բնական արտացոլանք երկրում, 2012 թ. մայիսին նախատեսված խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ որևէ արտառոց բան պետք չէ սպասել»,- մեզ հետ զրուցելիս ասաց աստղագետ-էզոթերիկ Գուրգեն Հովհաննիսյանը` տիեզերական մակարդակով մեկնաբանելով ներկա քաղաքական իրադարձությունները և կանխատեսելով 2012-ի էզոթերիկ պատկերը:

Հերթական ոչ հեշտ տարին ամփոփելու և մեր երկրում համակարգային դարձած խնդիրների մասին խոսելու խնդրանքով դիմեցինք Ազգային ժողովի պատգամավոր, տնտեսական գիտությունների թեկնածու Արա ՆՌԱՆՅԱՆԻՆ
 - Հիմա շատերն են խոսում երկրում տիրող բարոյահոգեբանական վատ մթնոլորտի մասին: Հենց դրանով են հակված բացատրել հասարակության մեջ նկատվող որոշակի ընկճախտը: Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այս իրավիճակը:
 - Մեր բոլոր խնդիրները պայմանավորված են հասարակության և հասարակական հարաբերությունների անառողջ վիճակով: Եթե մեզ թվում է, թե բարոյահոգեբանական նման մթնոլորտի պայմաններում մեզ կհաջողվի լուծել կուտակված սոցիալական խնդիրները կամ ռազմավարական որևէ խնդիր՝ չարաչար սխալվում ենք: Եվ կարծում եմ՝ այսօր դա բոլորն են հասկանում: Հասարակական համերաշխության պակասը խանգարում է բոլորին:

Սկիզբը` թիվ 44-ում
Գրեթե 20 տարի առաջ` 1991 թ. դեկտեմբերի 26-ին խորհրդային կայսրությունը պաշտոնապես դադարեցրեց իր գոյությունը: Սակայն կայսերամետ գաղափարներն այդպես էլ չվերացան: Մի փոքր «մոդեռնացված»` դրանք ներկայացված են Վրադիմիր Պուտինի «Ինտեգրման նոր նախաձեռնության» մեջ, որը տարբեր գնահատականների է արժանացել: Ոմանք դա համարում են նախընտրական քայլ, ոմանք Մոսկվայի` հարևան երկրների կլանման հերթական փորձ, ոմանք` ուտոպիա, կան նաև կարծիքներ, թե դա նախկին խորհրդային երկրների կապերի հաստատմանն ուղղված իրատեսական քայլ է:
Թեպետ Հայաստանին դեռևս պաշտոնապես չեն կանչել նոր միություն` դժվար թե դա ուշանա: Ինչևէ, հարցի վերաբերյալ մեր երկրի քաղաքական ուժերի կարծիքները տարբեր են: Պայմանականորեն դրանք կարելի է բնութագրել որպես միանշանակ` այո, զգուշավորություն և միանշանակ` ոչ: