Մեր զրուցակիցն է նախկինում հայտնի հեռուստահաղորդավար Կարեն ՔՈՉԱՐՅԱՆԸ
- Կարեն, ավարտել եք թատերական ինստիտուտը և մինչև հեռուստատեսությունում աշխատանքի անցնելը Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի դերասան էիք: Թատրոնից հեռանալու պատճառը ո՞րն էր:

- Թատրոնում աշխատել եմ մինչև ինստիտուտ ընդունվելը: Մանկուց երազում էի դերասան դառնալու մասին, չնայած ընտանիքս դեմ էր: Իսկ հեռուստատեսությունում առաջին անգամ հայտնվեցի ուսանողական տարիներին, երբ հեռուստատեսությունում և ռադիոյում դերասանի վարպետության դասընթաց էինք անցնում: Թատրոնից հեռանալը շատ ծանր էր, սակայն այնպես պատահեց, որ անհասկանալի պատճառով ես «խաղացանկային թերթիկ» չունեցա: Իսկ թատրոնի ղեկավար Ալեքսանդր Գրիգորյանը հայտարարեց, որ ես հայկական շեշտված արտաքին ունեմ և ահավոր առոգանություն: Առոգանության հարցում ես չէի կարող նրա հետ համաձայնել, քանի որ 10 տարի սովորել եմ Երևանի լավագույն ռուսական դպրոցում, այնուհետև մեկուկես տարի պարտադիր զինծառայություն անցել Վոլգոգրադում: Ուսման տարիներին էլ ավելի շատ ռուսերեն էի խոսում: Բայց այդպես ստացվեց: Իմիջիայլոց Ալեքսանդր Սամսոնովիչից ես վիրավորված չեմ, ավելին՝ շատ բարձր եմ գնահատում այն, ինչ նա արել և անում է մեր ռուսական թատրոնի համար:
-Հեռուստատեսությունը թատրոնում չստացածը փոխհատուցե՞լ է:
- Սկզբնական շրջանում, երբ նոր էի սկսում հաղորդավարական գործունեությունս, ոչ: Բայց ամեն ինչ փոխվեց, երբ սկսեցի աշխատել «Խճանկար» հաղորդաշարում՝ լուսահոգի Արտակ Արզումանյանի հետ: «Խճանկարը» 90-ականների սկզբին բավականին հայտնի կիրակնօրյա հաղորդում էր, որը վարում էի Արմեն Ամիրյանի և Արտավազդ Եղոյանի հետ: Դա հենց այն էր, ինչին ձգտում էի: Հենց այդ ժամանակ էլ Ռոբերտ Մավիսակալյանն առաջարկեց ստեղծել «3-րդ ալիքը»: Ընդ որում սկզբում մենք ցանկանում էինք բացել պետական երրորդ ալիք: Այդ առաջարկով դիմեցինք վարչապետին, եթե չեմ սխալվում այն ժամանակ Վազգեն Մանուկյանն էր, բայց սոցիալ-տնտեսական ծանր պայմանների պատճառով այդ հարցն այդպես էլ չլուծվեց: Ահա այդպես՝ «3-րդ ալիքը» փաստորեն դարձավ մասնավոր՝ Հայաստանի առաջին անկախ հեռուստաալիքներից մեկը: Ի դեպ անկախ հեռուստաընկերության արտոնագիրը ստացել ենք «Ա1»-ի հետ, միայն մեկ տարբերությամբ. եթե նրանք ի սկզբանե հաղորդումներ էին հեռարձակում, ապա մենք արտադրող ընկերություն էինք` հեռուստաարտադրանք էինք թողարկում և տրամադրում այլ հեռուստաալիքներին:
- Ասում են՝ այն տարիներին հեռուստահաղորդավարները շատ հայտնի դեմքեր էին:
- Այո, նրանք իրենց գործի գիտակներն էին: Մեր հեռուստատեսությունն այսօր ևս նման մասնագետների կարիք ունի, ավելին՝ նրանք կարող էին շատ բան սովորեցնել այս սերնդի հաղորդավարներին: Այլ բան է, որ երիտասարդ սերունդը դա, չգիտես ինչու, չի ցանկանում: Այսօրվա հաղորդավարներից ես կառանձնացնեի Արտակ Ալեքսանյանին, Նազենի Հովհաննիսյանին ՘Հ1՗ և Աբել Աբելյանին ՘ԱՐ՗: Բայց անկեղծորեն ասած՝ ընդհանուր առմամբ երիտասարդ հաղորդավարների շրջանում չեմ տեսնում ուսման այն ծարավը, որ կար մեր մեջ:
- Հայաստանում այն տարիներին հաղորդավարների պատրաստման հատուկ դպրոց չկար, դուք որտե՞ղ եք մասնագիտացել:
- Մենք բոլորս վերապատրաստվում էինք Մոսկվայում: Անձամբ ինձ այնտեղ ուղարկեցին հեռուստատեսությունում աշխատանքի անցնելու երկրորդ ամսին: Ես նույնիսկ ուզում էի հրաժարվել, քանի որ հայերեն լավ չգիտեի, մտավախություն ունեի, թե Մոսկվայից հետո ընդհանրապես չեմ կարողանա վերադառնալ հայերենին: Բայց հրաշք տեղի ունեցավ` եթե մինչև Մոսկվա մեկնելը եթերից առաջ շարադրանքը տասն անգամ անընդմեջ կարդում էի, նոր եթեր դուրս գալիս, ապա վերադառնալուց հետո բավական էր երկու անգամ աչքի անցկացնեի և արդեն պատրաստ էի: Մոսկվայի երկու ամսվա վերապատրաստումն ինձ շատ բան տվեց: Այսօր ինքս եմ երաժշտական ստուդիայում հաղորդավարական վարպետություն դասավանդում, և այդ գործում ինձ շատ են օգնում Մոսկվայում հանրահայտ Իգոր Կիրիլովից և Տատյանա Մակարովայից ստացած դասերը: Գրեթե բոլոր հայ հաղորդավարներն անցել են նույն դպրոցը: Ես շնորհակալ եմ ճակատագրից, որ երկու ամիս Օստանկինոյում աշխատելու և ռուսական ստեղծագործական խոհանոցը ներսից տեսնելու հնարավորություն ունեցա: Ինչի ասես, որ այնտեղ ականատես չեղա, այդ թվում՝ այն սկանդալներին, որոնք նկարահանումների ժամանակ սարքում էր երիտասարդ երգչուհի Ալլա Պուգաչովան: Հայերիս հանդեպ այնտեղ շատ ջերմ վերաբերմունք կար: Մի անգամ Իգոր Կիրիլովը հրավիրեց դիտելու, թե ինչպես է ինքը «Ժամանակ» ծրագրում եթեր դուրս գալիս: Ծրագիրն սկսվեց, ես լուռ նստած էի ստուդիայում, և հանկարծ Իգոր Լեոնիդովիչին ինչ-որ թուղթ հանձնեցին: Թղթին նայելով՝ նրա դեմքի արտահայտությունը փոխվեց և հայացքն արագ ինձ վրա գցեց: Ինչպես հետո իմացա՝ նա Երևանում մոլեգնած փոթորկի մասին տեղեկատվությունն էր ստացել: Եթերի ավարտից հետո Կիրիլովը մոտեցավ ինձ և ասաց. «Դու երևի անհանգստանում ես, թե ձերոնք ինչպես են, գնանք իմ առանձնասենյակ, կզանգահարես տուն»...
- Ասում են` մի առիթով Վլադ Լիստևը Հայաստանով մեկ հայտարարել է, որ Կարեն Քոչարյանը «Հրաշքների դաշտի» հաղորդավարի հավանական թեկնածուներից է: Նման բան եղե՞լ է:
- Վլադ Լիստևի հետ ծանոթացել եմ Երևանում, նա եկել էր «Հրաշքների դաշտի» հյուրախաղային տարբերակը կազմակերպելու համար: Վերջին խաղը Վլադը ցանկանում էր հայկական թեմատիկայով անել: Ես համապատասխան գրականություն գտա և մենք միասին «Էրեբունի» հյուրանոցում հարցեր էինք պատրաստում: Իսկ վերջում Վլադն ինձ խնդրեց խաղի ժամանակ իրեն օգնել: Ես ասացի, որ հաճույքով դա կանեմ: Երեկոյան, ինչպես խնդրել էր Վլադը, ներկայացա կոստյումով և թիթեռնիկով: Լիստևն ինձ ասաց. «Ուրեմն այսպես, առաջին և երկրորդ փուլերը վարում եմ ես, երրորդը` դու, իսկ ավարտական մասը երկուսով կվարենք»: «Բայց մարդիկ եկել են քեզ տեսնելու, ոչ թե ինձ»,- ասացի ես, իսկ նա պատասխանեց. «Դա քո գործը չէ, ես այնպես կանեմ, որ բոլորը գոհ կմնան»: Առաջին երկու փուլերից հետո Վլադը հայտարարեց. «Դուք երևի արդեն գիտեք, որ ես դուրս եմ գալիս «Հրաշքների դաշտ» հաղորդաշարից: Մենք նոր հաղորդավարի մրցույթ ենք հայտարարել, որին կմասնակցեն նաև խորհրդային հանրապետությունների հաղորդավարները: Հայաստանից այդ մրցույթին մասնակցում է ճանաչված հաղորդավար Կարեն Քոչարյանը»,- և ինձ հրավիրեց բեմ: Չեմ հիշում, թե ինչպես բեմ բարձրացա, հիշում եմ միայն, որ դահլիճն ինձ ծափահարություններով դիմավորեց...
- Ճի՞շտ է, որ հեռուստատեսությունում հայտնվել եք Կարեն Դեմիրճյանի հովանավորության շնորհիվ:
- Ոչ, կարծում եմ, խոսքը կառավարական համերգների մասին է: Այն տարիներին համերգավարների ցուցակները հաստատում էր Կոմկուսի կենտկոմը: Մինչ այդ ես արդեն համերգներ վարում էի, ընդհանուր առմամբ որոշակի փորձ ունեի: Ինձ նկատեցին և սկսեցին հրավիրել կառավարական համերգները վարելու: Ինչ վերաբերում է Կարեն Սերոբիչին, ապա մեզ շաղկապում էին ջերմ հարաբերությունները և փոխադարձ համակրանքը: Մի զվարճալի դեպք հիշեցի, որը տեղի էր ունեցել 1998 թ. նախագահական ընտրությունների ժամանակ: Հեռուստահաղորդավար Ալեքսանդր Սայադյանն ուղիղ եթերում ընթերցելով Կարեն Դեմիրճյանի շտաբի հայտարարությունը, վերջում շփոթվեց. «Հաղորդում էինք նախագահի թեկնածու Կարեն Քոչարյանի նախընտրական շտաբի հայտարարությունը»: Հաջորդ օրը թերթերից մեկում հետևյալ բառերով հոդված հայտնվեց. «Այն ընտրողների համար, ովքեր դեռ չեն կողմնորոշվել, թե ում օգտին քվեարկեն` Կարեն Դեմիրճյանի՞, թե Ռոբերտ Քոչարյանի, մենք միասնական թեկնածուի նոր տարբերակ ենք առաջարկում: Քվեարկեք «3-րդ ալիքի» Կարեն Քոչարյանի օգտին»: Պատմում են, որ երբ Կարեն Սերոբովիչն իմացել է այդ մասին` ծիծաղելով ասել է. «Թող մի հինգ տարի սպասի, հետո` կտեսնենք»: Իսկ հեռուստատեսության անցաթուղթ ինձ տվեցին իմ բազմաթիմ գործընկեր-մասնագետները, և ինքը` Ստեփան Պողոսյանը: Ի դեպ նրան ես համարում եմ Հայաստանի Հեռուստառադիոպետկոմի ամենապրոֆեսիոնալ նախագահը:
- Հեռուստատեսությունը ձեզ ի՞նչ տվեց:
- Առաջին հերթին հիանալի, տաղանդավոր մարդկանց հետ հանդիպելու և շփվելու հնարավորություն: Աշխատանքային տարիներին ես հանդիպումների մի ամբողջ հավաքածու կուտակեցի, որոնցից շատերի մասին գրեցի 2003 թ. հրատարակված «Վարագույրից և կադրից դուրս» հիշողությունների գրքում: «Փողոց» ծրագրի շնորհիվ, որ պատրաստում էինք «Կենտրոն» հեռուստաալիքի համար, ավելի լավ ճանաչեցի և ավելի սիրեցի իմ քաղաքը: Հեռուստատեսությունն ինձ համար պրոֆեսիոնալիզմ է և ազնվություն: Ճիշտ է՝ այսօր ես եթեր դուրս չեմ գալիս, բայց յուրաքանչյուր մարդու կյանքում կան էջեր, որոնք նա երբեք չի մոռանում: Ինձ համար դրանք հեռուստատեսությունում աշխատելու տարիներն էին: 25 տարուց ավելի եթերում եմ եղել, և թող Աստված այսօրվա երիտասարդներին այդքան տարվա բեղմնավոր աշխատանք պարգևի: