Հարցազրույց Գլոբալիզացիայի և տարածաշրջանային համագործակցության կենտրոնի տնօրեն Ստեփան ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ հետ
 

 - Նախընտրական քարոզարշավն ավարտվում է: Ձեր կարծիքով այն նախորդներից ինչո՞վ է տարբերվում: 
 - Հիմնական տարբերությունն այն է, որ այս անգամ խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցող քաղաքական կուսակցություններն իրենց քարոզչությունն իրականացնելիս  լուրջ խնդիրներ գրեթե չեն ունեցել: Նրանք թե մայրաքաղաքում, թե ամբողջ հանրապետությունում անարգել անց են կացնում իրենց հանրահավաքները, ընտրողների հետ հանդիպումները, և նրանց նախտընտրական քարոզչությանը ոչ ոք չի խանգարում: Ցավոք մեծամասնական ընտրատարածքներում չհաջողվեց խուսափել առանձին միջադեպերից, բայց ընդհանուր առմամբ, կրկնում եմ, լուրջ խնդիրներ չեղան: Դա, անկասկած, դրական հանգամանք է: 2007 թ. խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ առանձին կուսակցությունների վրա ճնշում էր գործադրվում, տեղական իշխանությունները խոչընդոտում էին հանրահավաքները և ընտրողների հետ հանդիպումները: Երկրորդ դրական երևույթը լրատվամիջոցների` մասնավորապես հեռուստատեսության աշխատանքն է: Նույնիսկ թռուցիկ հայացքը բավական է համոզվելու համար, որ նախընտրական գործընթացներում ներգրավված քաղաքական բոլոր ուժերը տարբեր հեռուստաալիքներով ելույթ ունենալու, հանրությանը հուզող բոլոր հարցերի շուրջ իրենց տեսակետներն արտահայտելու հնարավորություն ունեն, մանրակրկիտ լուսաբանվում են հանրապետության մարզեր կատարած նախընտրական այցերը, հեռարձակվում է քաղաքական գովազդը:

 Բաքվում անցկացվելիք Եվրատեսիլի թեման շարունակում է մնալ համաշխարհային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում: «Բաքուն հարմար տեղ չէ Եվրատեսիլն անցկացնելու համար», «Ադրբեջանում լրագրողներին հալածում և կտտանքների են ենթարկում», «ԳԴՀ-ն քննադատում է Ադրբեջանին` մարդու իրավունքները ոչլիարժեքորեն պահպանելու համար». սրանք են գերմանական ԶԼՄ-ների, ավելի ստույգ` Deutsche Welle մեդիաընկերության ընդամենը մի քանի վերնագրերը: DW-ի «Եվրատեսիլ և ժողովրդավարություն. երգեր՝ մարդու իրավունքների օգտին» թողարկման մեջ ասվում է, որ հիմա իրավապաշտպաններն ուզում են Բաքվում Եվրատեսիլի փակումն օգտագործել Ադրբեջանում ժողովրդավարական խնդիրների հանդեպ ուշադրություն գրավելու համար: Մինչ այժմ Արևմուտքն ընդամենը համեստորեն քննադատել է նավթով հարուստ այդ երկիրը, ասում են փորձագետները:

Հարցազրույց Հայաստանի ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի տնօրեն, պատմական գիտությունների դոկտոր Աշոտ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ հետ
 - Սեփական և հարևան ազգերի համար ինչ-որ զուգահեռ պատմություն ստեղծելու` Ադրբեջանի պետական ռազմավարությունը նոր դրսևորումներ է ստանում: Բաքվում արդեն հայտարարում են, թե «Փոքր Հայք», «Հայկական Կիլիկիա», «Արևմտյան Հայաստան» հասկացությունները ոչ մի ընդհանրություն չունեն հայերի, հետևաբար՝ Հայաստանի հետ: Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այս իրավիճակը:

 Հայաստանի կրթության և գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանի և Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվաբանական համալսարանի ռեկտոր, պրոֆեսոր Սուրեն Զոլյանի միջև սկանդալը կարող էր և չլինել: Բայց միայն այն դեպքում, եթե կողմերից մեկը որոշակի և հարկ է ասել՝ բավականին կտրուկ քայլերի փոխարեն նախընտրեր երկխոսությունը: Սովորական երկխոսությունը, որից հետո փոխըմբռնման բացակայությունը, բարկությունը և անհանդուրժողականությունը սովորաբար տեղը զիջում են իրենց հականիշներին:
 Համենայնդեպս այդպիսի տպավորություն է ստեղծվում, երբ ընթերցում ես թեմայի շուրջ հրապարակված նյութերը՝ թե կողմերի պաշտոնական կայքերում, թե լրահոսում: Հաղորդվում է, որ կրթության և գիտության նախարարությունը լուրջ խախտումներ է բացահայտել Սուրեն Զոլյանի ղեկավարած համալսարանում, սակայն դրանք պատրաստվում է հրապարակել միայն «մոտակա ժամանակներս»: Այսինքն՝ հենց սկանդալը ծագելուց հետո: Հիշեցնենք՝ դրա պատճառն այն էր, որ նախարարը պրոֆեսորին խիստ նկատողություն էր արել այն բանի համար, որ նա «չի կատարել վերադասի հրամանը, առանց հարգելի պատճառի բացակայել է երկրից, իր ծառայողական պարտականությունները անպատշաճ կերպով է կատարել»:

 Մարտի 1-ից Երևանի մամուլի ակումբն անց է կացնում լրատվամիջոցների դիտարկում՝ մոնիտորինգ, խորհրդարանական ընտրությունների լուսաբանման վերաբերյալ: Դիտարկման համար ընտրվել են Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսությունը« Հանրային ռադիոն« «Շողակաթ» հեռուստաընկերությունը, ինչպես նաև Հայկական երկրորդ« «Արմենիա»« «Շանթ»« «Կենտրոն»« «Երկիր մեդիա» և «Արմնյուզ» մասնավոր հեռուստաընկերությունները: Դիտարկման նախնական արդյունքները ցույց են տվել, որ մեր երկրում նախընտրական քարոզարշավը փաստորեն անցած տարի է սկսվել: Մասնավորապես պարզվել է« որ «Բարգավաճ Հայաստան» և «Օրինաց երկիր» կուսակցությունները դեռ անցած տարվա նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին քաղաքական գովազդ էին իրականացնում՝ դրանով իսկ քաղաքական մյուս ուժերի համար ստեղծելով անհավասար պայմաններ:
«Հայաստանի զրուցակիցը» դիմեց Երևանի մամուլի ակումբի նախագահ Բորիս ՆԱՎԱՍԱՐԴՅԱՆԻՆ՝ նախընտրական քարոզարշավի ընթացքի վերաբերյալ որոշ մտքեր ու դատողություններ հայտնելու խնդրանքով:

 Դժվար է ասել՝ մայիսի 6-ին՝ խորհրդարանական ընտրությունների օրը մեկնումեկը կհիշի՞ Տավուշի մարզի՝ 4-րդ դարում հիմնադրված հայկական Ոսկեպար գյուղի մասին: 1991 թ. մայիսի 6-ին այս գյուղի անունը հայտնի դարձավ ոչ միայն Խորհրդային Միության ամբողջ տարածքում, այլև ամբողջ աշխարհում: Այդ օրը խորհրդային զորքի՝ Ադրբեջանում տեղակայված 4-րդ բանակի ստորաբաժանումները գործի դնելով ռազմական ուղղաթիռները, զրահամեքենաները և ծանր հրետանին, մտադիր էին ոչնչացնել այն ժամանակ Հայաստանի Նոյեմբերյանի շրջանին պատկանող Ոսկեպար գյուղը: Բայց դա նրանց չհաջողվեց: Գյուղի պաշտպանության համար ոտքի կանգնեցին ինքնապաշտպանական ջոկատների ազատամարտիկները և ՌԴ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր Անատոլի Շաբադը:

 Ադրբեջանն աշխարհին հրամցնում է հանդուրժողականության ու մարդասիրության հերթական օրինակը, իսկ եթե ավելի լուրջ արտահայտվենք՝ այդ երկրի իշխանությունների առողջ դատողությանը կասկածելու հերթական առիթը: Այս անգամ` Հռոմի պապ, լուսահոգի Հովհաննես Պողոս 2-րդի՝ այդ երկիր կատարած այցի տասնամյակի կապակցությամբ որոշել են Ադրբեջանի մայրաքաղաքում նրա հուշարձանը տեղադրել: Արձանն արդեն պատվիրված է` այն քանդակում են իտալացի վարպետները: Տեղն էլ է արդեն ընտրված` Ամայ առևտրի կենտրոնի մոտ: Տարելիցն էլ մայիսին է` քիչ ժամանակ է մնացել: Եվրատեսիլի հյուրերը ևս կկարողանան հիանալ ադրբեջանական մայրաքաղաքի այդ նոր հրաշքով:
Ընդ որում ադրբեջանական լրատվամիջոցները հիշեցնում են, որ իրենց երկրում ընդամենը մի քանի տասնյակ կաթոլիկ է ապրում:

 Հարցազրույց ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն Ռուբեն ՍԱՖՐԱՍՏՅԱՆԻ հետ

 - Սիրիայում ստեղծված իրավիճակի կապակցությամբ Հայաստանում խոսակցություններ են հնչում, թե ամենաանբերանպաստ զարգացումների դեպքում մենք կարող ենք կորցնել այդ երկրի հայկական համայնքը: Ի՞նչ եք կարծում՝ այդ կանխատեսումները հիմք ունե՞ն:
 - Այդ հարցին պատասխանելու համար մենք պետք է հաշվի առնենք հետևյալ գործոնը՝ ի՞նչ ընթացք կստանան Սիրիայում սկսված փոփոխությունները: Եթե փոփոխությունների հետևանքով սիրիական հասարակությունը դառնա ավելի արմատական, և Բաշար Ասադի վարչակարգից հետո իշխանության գլուխ գան այն ուժերը, որոնք կապ ունեն «մահմեդական եղբայրների» և Ալ Կաիդայի հետ, ապա այդ դեպքում ես իհարկե չեմ բացառում, որ կարող է ուղղակի սպառնալիք առաջանալ ոչ միայն հայկական համայնքի, այլև Սիրիայում ապրող բոլոր քրիստոնյաների համար: Բայց եթե վերափոխման գործընթացը շարունակվի փոխզիջումային տարբերակով և քիչ թե շատ պահպանվի մահմեդականների և քրիստոնյաների միջև եղած այն համաձայնությունը, որը ձևավորվել է Սիրիայում՝ Ասադների ընտանիքի կառավարման տարիներին, այդ դեպքում կարելի է հույս ունենալ, որ լուրջ սպառնալիքներից կհաջողվի խուսափել:

 Ավելի ու ավելի քիչ ժամանակ է մնում Բաքվում անցկացվելիք Եվրատեսիլին, Եվրոպայի երգի գլխավոր մրցույթից առաջ կազմակերպիչներն ստիպված են լինում բազմազան խնդիրներ լուծել, իսկ այդ շոուին մասնակցելուց Հայաստանի հրաժարվելու թեման շարունակում է քննարկվել ադրբեջանական գրեթե բոլոր լրատվամիջոցներում: Տպավորություն է ստեղծվում, թե Բաքվին հանգիստ չի տալիս այն միտքը, որ իրենց զրկել ենք Հայաստանի ներկայացուցչի ելույթի ժամանակ մի լավ սուլելու ու խանգարելու հաճույքից: Դե, լավ, ասենք թե հայերը հրաժարվել են գալ: Հետո՞, հանգստացեք ու շարունակեք զբաղվել ձեր գործերով:

 Ատոմային էներգետիկայի թեման Հայաստանում ամենաարդիականներից է: Եվ դա հասկանալի է. քանի դեռ Հայկական ատոմակայանն արտադրում է սպառվող էլեկտրաէներգիայի 40-50 տոկոսը (պայմանավորված է տարվա եղանակով)՝ մեր երկրում դժվար թե գտնվի մեկը, ով կպնդի, որ այն անհապաղ փակվի: Ավելին՝ հասկանալի է, որ կաշխատի այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի փոխարինվի նոր ատոմակայանով: Այսինքն ևս 6-8 տարի...

 Ռուսաստանում նախագահական ընտրավազքի ամենաթեժ պահին Մոսկվան Բաքվից նախընտրական յուրօրինակ նվեր ստացավ: Ինչպես հայտնի է` Ռուսաստանը ցանկություն էր հայտնել Գաբալայի ռադիոտեղորոշիչ կայանի (ՌՏԿ) վարձակալությունը ևս 25 տարով երկարաձգելու մասին, քանի որ այս տարվա ամռան սկզբին գործող համաձայնագրի ժամկետն ավարտվում է:
 Այստեղ էլ սկսվում է ամենահետաքրքիրը` Ադրբեջանը պահանջել է տարեկան 300 միլիոն դոլար (յոթի փոխարեն)` վարձակալման վճարը միանգամից ավելացնելով 40 անգամ: Եվ դա, ինչպես Բաքվում են վստահեցնում, չնչին գումար է, Մոսկվան, իբր, կոպեկներ է վճարում: Դժվար է ասել՝ իսկ այդ գումարներով ռուսները չե՞ն կարող նոր, ժամանակակից ՌՏԿ կառուցել որևէ այլ վայրում, բայց փաստ է, որ Մոսկվան առայժմ մեղմ ասած, պարզապես սկսել է կասկածանքով վերաբերվել ադրբեջանական իշխանությունների համարժեք վարքագծին:

 Մի քանի տարի է՝ Երևանի մամուլի ակումբը մասնակցում է «Աջակցություն հայ-թուրքական հաշտեցում» ծրագրին: Լրագրողների, գործարարների, փորձագետների երկխոսություններ են կազմակերպվում ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Թուքիայում: Օրերս Իզմիրից վերադարձավ Երևանի մամուլի ակումբի նախագահ Բորիս Նավասարդյանը, նա սիրով համաձայնեց պատասխանել մեր հարցերին:

Deutsche Welle-ի նյութերով
 Երբ որևէ տեղ ինչ-որ խնդիր չեն կարողանում հաղթահարել՝ օրինականացնում են: Այդ ժամանակ չարիքը դադարում է այդպիսին լինել, ու դրա դեմ այլևս չեն պայքարում: Այդպես կատարվեց նաև Գերմանիայում՝ մարմնավաճառության հարցում: Տասը տարի առաջ ԳԴՀ-ում ուժի մեջ մտավ այն օրինականացնելու մասին օրենքը: Այդ որոշման հիմնական նպատակը սեքս ինդուստրիայում ներգրավված մարդկանց աշխատանքային պայմանների բարելավումը և նրանց սոցիալական պաշտպանություն տրամադրելն էր: Առաջին հայացքից այն անկեղծ հոգատարություն է՝ ազատ հասարակության յուրաքանչյուր անդամի հանդեպ: Բայց ավաղ« փորձագետներն ասում են« որ այդ բարի նպատակն այդպես էլ մնաց անկատար:

 Այն« որ Բաքվում միշտ ծայրաստիճան նյարդային են արձագանքում ղարաբաղյան հարցի կարգավորման վերաբերյալ ցանկացած հայտարարության« որը հակասում է ադրբեջանական քարոզչական մեքենայի դիրքորոշմանը« արդեն ոչ ոքի վաղուց չի զարմացնում: Այս անգամ ադրբեջանցի քաղաքագետների վրդովմունքն է առաջացրել ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Նիկոլայ Բորդյուժայի՝ մի քանի օր առաջ տեսաասուլիսում արած հայտարարությունը: Հիշեցնեմ« որ անդրադառնալով Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորմանը՝ կազմակերպության ղեկավարն ասել է. «Ղարաբաղյան հակամարտության գոտում ռազմական գործողությունների վերսկսման դեպքում Հայաստանը որպես ՀԱՊԿ լիիրավ անդամ անհրաժեշտ օգնություն կստանա իր դաշնակիցներից»:

 Հայաստանում դեռ չեն հասցրել մարսել այն նորությունը, որ ԱՄՆ նախագահ Բարակ Օբաման կոչ է արել կրճատել մեր երկրին տրամադրվող տնտեսական օգնությունը, իսկ Բաքվում արդեն ուրախ-ուրախ ձեռքներն են շփում: Ադրբեջանում լրջորեն մտածում են, որ սա էլ հենց Հայաստանի «վերջի սկիզբն է», այլ կերպ ասած` Երևանին խաղաղություն են պարտադրում:
 Բաքվեցի ռազմագետները հիմա հույս ունեն, որ Երևանի հասցեին այս «բացահայտ» ուղերձից հետո Վաշինգտոնը կհետևի, թե Հայաստանի ղեկավարությունն ինչպես է հասկացել դրա իմաստը: Չգիտեմ, թե ինչ արձագանք են ակնկալում Վաշինգտոնում, բայց Բաքվում ենթադրում են, ավելի ճիշտ հույս ունեն, որ Հայաստանի իշխանություններն «արդեն մոտ ժամանակներս ցույց կտան, որ հասկացել են ուղերձի իմաստը», ինչն էլ իր հերթին «կհանգեցնի հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի վերսկսմանը, որը կընթանա Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորմանը զուգահեռ»:

 Հունվարի 30-ին հարազատ Deutsche Welle խմբագրության ղեկավար Ինգո Մանթոյֆելը Բոննից ուղարկեց իր ստորագրությամբ հերթական՝ ինձ ԱԺ-ում հավատարմագրելու վերաբերյալ նամակը՝ Հայաստանի Ազգային ժողովի հասարակայնության և լրատվամիջոցների հետ կապերի վարչության ղեկավար Գոհար Պողոսյանի անունով: Այդ նույն օրը ես նրա հետ ճշտեցի այդ նամակի տրամադրման ժամկետները և իմացա, որ ևս մեկ օր ունեմ իմ տրամադրության տակ:

 Իրանի և այդ երկրին առնչվող իրադարձությունների թեման շարունակում է մնալ համաշխարհային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում: Հայաստանն Իրանի ամենամոտ հարևաններից է, երկու երկրների միջև հարաբերություններն ավանդաբար բարիդրացիական են: Մեզ շաղկապում են Իրան-Հայաստան գազամուղը, էլեկտրահաղորդագծերը, ծրագրվում է երկու երկրները միացնող երկաթգծի, սահմանամերձ Արաքս գետի վրա տարածաշրջանի խոշորագույն հիդրոէլեկտրակայան և նավթամուղ կառուցել:

Հարցազրույց ՀՀ ԳԱԱ փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտի տնօրեն, Հայկական սոցիոլոգիական ընկերակցության նախագահ Գևորգ ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ հետ
 - Ձեզ չի՞ թվում, որ այս անգամ Հայաստանում նախընտրական քարոզարշավը շատ վաղ է սկսվել:
 - Ոչ: Նախ այն սկսվել և առայժմ ընթանում է ավելի շատ թերթերի էջերում, մեդիա տարածքում, քան ընտրազանգվածի շրջանում: Եվ դա բնական է: Իհարկե, մեդիա տարածքն ավելի շուտ է արձագանքում այն ամենին, ինչը կապ ունի ընտրությունների հետ, առավել ևս որ սա համազգային նշանակության իրադարձություն է, որն այսպես թե այնպես ընդգրկում է ամբողջ երկիրը:

 Եթե ԱՄՆ-ը հարձակվի Իրանի վրա` Հարավային Կովկասի բոլոր երեք երկրները կմտնեն ՆԱՏՕ: Օրերս Մոսկվայում նման անսպասելի հայտարարությամբ է հանդես եկել Ժամանակակից Իրանի ուսումնասիրության կենտրոնի գլխավոր տնօրեն Ռաջաբ Սաֆարովը:
 Բնականաբար մեկնաբանությունների պակաս չի զգացվում Իրանի ու նրա միջուկային ծրագրի շուրջ սրվող իրադրության, իսկ վերջին ժամանակներս՝ նաև Հորմուզի նեղուցի վերաբերյալ, որն Իրանը սպառնում է փակել Արևմուտքի հարձակման դեպքում: Եվ այն ամենը, ինչ վերաբերում է Իրանին` տարածաշրջանում Հայաստանի միակ հարևանին, որը մեր նկատմամբ չունի որևէ պարտք ու պահանջ, մեզանում առաջացնում է անկեղծ հետաքրքրություն:

 Մի քանի ամիս առաջ «Հայաստանի զրուցակիցը» գրեց այն մասին, որ Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատմության ինստիտուտը պատրաստվում է «մոտակա 4-5 տարում նորովի վերաշարադրել Ադրբեջանի պատմությունը»: Հիշեցնեմ, որ սա ուղիղ մեջբերում է: Այս բավականին արտասովոր մտադրության մասին անձամբ հայտարարել է հենց այդ հաստատության տնօրեն, ադրբեջանական Միլի մեջլիսի պատգամավոր Յաղուբ Մահմուդովը: Նա հանրությանը բառացիորեն հետևյալն է հայտնել. «Մտադրություն կա հրատարակության պատրաստել Ադրբեջանի պատմության սկզբունքայնորեն նոր եռահատոր, որը համապատասխանի ժամանակակից բոլոր պահանջներին»:

Հերթական ոչ հեշտ տարին ամփոփելու և մեր երկրում համակարգային դարձած խնդիրների մասին խոսելու խնդրանքով դիմեցինք Ազգային ժողովի պատգամավոր, տնտեսական գիտությունների թեկնածու Արա ՆՌԱՆՅԱՆԻՆ
 - Հիմա շատերն են խոսում երկրում տիրող բարոյահոգեբանական վատ մթնոլորտի մասին: Հենց դրանով են հակված բացատրել հասարակության մեջ նկատվող որոշակի ընկճախտը: Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այս իրավիճակը:
 - Մեր բոլոր խնդիրները պայմանավորված են հասարակության և հասարակական հարաբերությունների անառողջ վիճակով: Եթե մեզ թվում է, թե բարոյահոգեբանական նման մթնոլորտի պայմաններում մեզ կհաջողվի լուծել կուտակված սոցիալական խնդիրները կամ ռազմավարական որևէ խնդիր՝ չարաչար սխալվում ենք: Եվ կարծում եմ՝ այսօր դա բոլորն են հասկանում: Հասարակական համերաշխության պակասը խանգարում է բոլորին:

 Չգիտես ինչու՝ բոլոր նրանք, ովքեր լուսանկարչական սարքով հայտնվում են իրենց երկրի սահմաններից դուրս, առաջին հերթին հենց ճարտարապետական հուշարձաններն են լուսանկարում: Կամ պարզապես հուշարձանները:  Յուրաքանչյուրն իր իմաստն ունի: Նույնիսկ երբ թվում է, թե որևէ առանձնահատուկ իմաստ դրանցում չկա...
Ձևերի և ոճերի, կատարման եղանակի և ժանրերի, նյութերի և չափսերի մի ամբողջ բազմազանություն է մեր առջև բացվում իմ սիրելի Գերմանիայում: Այստեղ առանձնապես չեն մտահոգվում, թե անփորձ հանդիսականն ինչպես կընկալի դիզայների և քանդակագործի ստեղծագործությունը: Պարզապես առաջարկում են մի քիչ խորհել այդ ստեղծագործությունների իմաստի մասին:
 Իմ հարազատ քաղաքում ևս բազմաթիվ հուշարձաններ կան, և դրանցից մի քանիսը նույնիսկ վատը չեն: Դրանցով կարելի է հպարտանալ:

 ՌԴ Պետդումայի ընտրություններից մի քանի օր առաջ հայ փորձագետները և վերլուծաբանները խոսում էին Հայաստանի ռազմավարական գործընկերոջ կյանքում այդ կարևոր քաղաքական իրադարձության հանդեպ մեր հասարակության գրեթե զրոյական հետաքրքրության մասին: Նրանք միակարծիք էին, որ Երևանին ձեռնտու է ընտրությունների միանգամայն կանխատեսելի արդյունքը: Հիմա, երբ այդ ընտրությունները կայացել են, Հայաստանի փորձագետներն արձանագրում են, որ սենսացիաներ չեղան, կանխատեսվող արդյունքն արդեն իրականություն է` չնայած իշխանական կուսակցության հաղթանակը կարող էր ավելի համոզիչ լինել:

 Ռոքի երկրպագուները երբեք չեն մոռանա Deep Purple, Jethro Tull, Uriah Heep խմբերի ու Ջոն Մաքլաֆլինի՝ վերջերս Երևանում տեղի ունեցած համերգները: Այդ բարձրակարգ «ռոք-արշավանքը» կազմակերպել էր երևանյան «Վիբրոգրաֆուս» ընկերությունը: Այսինքն այդ մասին բոլորը գիտեն: Բայց մի փոքր անհասկանալի էր, թե ինչու ընդհատվեց այդքան լավ սկսված տոնը: Ի՞նչ պետք է սպասենք: Ի՞նչ նոր ծրագրեր ունի «Վիբրոգրաֆուսը»: Այս և այլ հարցերով մեր թղթակիցը դիմեց ընկերության տնօրեն Վարդան ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻՆ:

 Չգիտեմ՝ ում ինչպես, բայց Գերմանիայում ճամփորդելիս (իսկ այդ ճամփորդություններն աշխատանքի բերումով բավականին հաճախակի են լինում) ինձ չի լքում այն միտքը, թե որքան մեծ կարող էր լինել այդ երկիրը, եթե չլիներ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը: Ասածս այն է, որ ֆաշիզմի դեմ պայքարում դաշնակիցներն առանձնապես բծախնդիր չեն եղել՝ ռմբակոծել են այն ամենը, ինչը ներքևում տեսել են: Ինչ-որ հրաշքով, ավելի ճիշտ՝ օդաչուների բարի կամքով կանգուն են մնացել գերմանական հին քաղաքներին բնորոշ ռատուշաների (քաղաքապետարան) և շուկաների հրապարակները, բուն ռատուշաներն ու տաճարները: Հավանաբար ձեռքները չի բարձրացել ռումբը նետել ասենք Քյոլնի հանրահայտ տաճարի կամ Բրեմենի սուրբ Պետրոսի մայր տաճարի, միջնադարյան ճարտարապետության՝ երկրով մեկ սփռված հարյուրավոր այլ հուշարձանների վրա, առանց որոնց ամբողջական չէր լինի պատմության ու ճարտարապետության ոչ մի դասագիրք:
 Բրեմեն: Հանզայական հին քաղաք` Դաշնային Գերմանիայի նույնանուն և ամենափոքր երկրամասի մայրաքաղաքը: Բրեմենը հիմնադրել է Կառլոս Մեծը՝ 787 թ., որպես եպիսկոպոսական նստավայր:

«Ա» ասելուց հետո պետք է «Բ» էլ ասել: Եթե չլիներ այս չարչրկված ճշմարտությունը՝ ես չէի էլ վերադառնա այն թեմային, որին անդրադարձել էի «Հայաստանի զրուցակցի» նախորդ համարում («Ադրբեջանցիների հակահայկական նոր հարթակը»): Խոսքը, ինչպես հավանաբար կռահեցիք, Ադրբեջանի` ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ոչ մշտական անդամ ընտրվելու և այդ փաստից բխող վստահության մասին է, որով պաշտոնական Բաքուն Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման և հակահայկական ճարտասանությամբ վերջնականապես կհոգնեցնի բոլոր նրանց, ում դեռ չի հոգնեցրել: Կամ էլ պարզապես չի հասցրել:

Վերջերս Ադրբեջանն ընտրվեց ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ոչ մշտական անդամ: Այդ իրադարձությունն ադրբեջանցիների համար եվրատեսիլյան հաղթանակի պես մի բան դարձավ: Գուցե նույնիսկ ավելին: Պատճառը նույնիսկ այն չէ, որ «Ադրբեջանի անդամակցությունը ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդին` Ադրբեջանի հանդեպ լուրջ վստահության և արդեն ոչ թե զուտ տարածաշրջանային դերակատարում ունեցող, այլ որպես միջազգային հարաբերությունների ուղեծրում փաստացիորեն ներգրավված երկրի հեղինակության ճանաչման նշան է», ինչպես ադրբեջանցի քաղաքական գործիչներն են մեկնաբանում:

Երևանցի հայտնի լուսանկարիչ Զավեն ԽԱՉԻԿՅԱՆԻ հետ վերջին հանդիպումը տեղի ունեցավ Uited Colors of ZH Postcards լուսանկարչական ցուցահանդեսում, որը օրերս բացվեց Հայաստանի ՄԱԿ-ի ներկայացուցչության ճեմասրահում: Հո անընդհատ եվրոպաներով չե՞նք շրջելու: Այս անգամ Զավենը գեղեցկություն նվիրեց բոլորիս: Ցուցահանդեսը կշարունակվի մինչև նոյեմբերի 4-ը, այնպես որ բոլոր ցանկացողները կարող են դրանում համոզվել:

Ադրբեջանական լրատվամիջոցներն ուրախ-ուրախ քննարկում են Քաթարի«Ալ Ջազիրաե հեռուստաընկերության նյութերից մեկը, որը վերաբերում է Հարավային Կովկասի երկրների ռազմական ներուժին: Վկայակոչելով«Զենքերի գնումների մասին ՄԱԿ-ի զեկույցները, ԵԱՀԿ տվյալները և ՆԱՏՕ-ի սպաների կարծիքներըե՝ հեռուստաընկերությունն Ադրբեջանի ռազմական ներուժը համեմատել է տարածաշրջանի մյուս երկրների հետ և ներկայացրել իսկապես հետաքրքրական մի նյութ:

Ադրբեջանում ցնծագին տրամադրություններն իրենց տեղը կարծես թե վերջնականապես զիջել են իրավիճակը սթափ վերլուծելու և տարածաշրջանում ուժերի հավասարակշռությունը գնահատելու փորձերին: Խոսքը զինվորական հավասարակշռության մասին է, որը դեռ վերջերս, իսկ ավելի ճիշտ` Երևանի զորահանդեսից անմիջապես հետո Բաքվում բացառապես իրենց օգտին էին գնահատում, իսկ հայկական բանակի հզորության ցուցադրությունն անվանում էին ծիծաղելի, քանի որ Երևանի Հանրապետության հրապարակում իբր բացառապես հին ռազմատեխնիկա է ցուցադրվել:
Մի խոսքով` Ադրբեջանում ծիծաղն ու կատակները դադարել են: Սպառողներին հանգստացնելով նրանով, որ Ադրբեջանը ռազմական կարիքների համար ավելի շատ է ծախսում, քան Հայաստանն իր բոլոր կարիքների համար, հիմա էլ Բաքվի քաղաքական գործիչները որոշել են նրանց երկնքից երկիր վերադարձնել:
«Հարաբերությունների կարգավորում սահմանների վրայով» միջազգային համաժողովում, որը Բաքվում համատեղ ուժերով անցկացրին ՎՈՒԱՄ խորհրդարանական ասամբլեան և Բալթիայի ասամբլեան, Ադրբեջանի արտգործնախարարության անվտանգության հարցերով երկրորդ քարտուղար Էլչին Հուսեյնլին բառացիորեն հայտարարեց, որ Հայաստանն «ավելի ռազմականացված երկիր է»:
Հավանաբար «հետոյին» թողնելով հավաստիացումներն այն մասին, որ Ադրբեջանը սրընթաց զարգանում է և պատրաստ է ցանկացած պահի Լեռնային Ղարաբաղի խնդիրն ուժով լուծել` պաշտոնյան հավաքվածներին ներկայացրեց Հայաստանի ռազմական գնումների, ՀՀ և Լեռնային Ղարաբաղի զինված ուժերի անձնակազմի թվաքանակի մասին տվյալներ: Ըստ նրա՝ «այսօր Հայաստանի զինված ուժերն ունեն 48 884, իսկ Լեռնային Ղարաբաղինը` 45 հազար անձնակազմ: Երկուսը միասին կազմում են 93 հազար մարդ», մինչդեռ Ադրբեջանում «1992 թ. ստանձնած պարտավորության համաձայն»՝ միայն 70 հազար մարդ է: